ΗΧΟΤΟΠΙΟ

ψυχιατρικη νεα2

Ως ανθρωπότητα περάσαμε από πολλά πολιτισμικά στάδια, για αιώνες η ιστορία του ανθρώπου εκτυλίχθηκε στους απέραντους αγρούς, τα δάση και τα βουνά από τον πολιτισμό του λίθου, του πηλού, του ξύλου, του καλαμιού, του γυαλιού, του μετάλλου, του μπετόν  σήμερα έχουμε φθάσει στον πολιτισμό του πλαστικού. Ο πολιτισμός του πλαστικού δείχνει ότι έχουμε αποκοπεί από τη φύση και το φυσικό μας περιβάλλον και έχουμε λησμονήσει την σημασία του φυσικού ήχου.

Το ηχητικό μας τοπίο σήμερα στις πόλεις είναι κυρίως κατασκευασμένο, η ηχορύπανση είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα που επηρεάζει την ποιότητα της ζωής μας.

Το ηχοτοπίο της φύσης σε αντίθεση με το ηχοτοπίο της πόλης επιτρέπει να ακούγονται όλοι οι ήχοι, κάθε ήχος και θόρυβος έχει τη θέση του και δεν κυριαρχεί πάνω σε κανέναν άλλο φυσικό ήχο, όλοι οι ήχοι συνυπάρχουν σε αρμονία γι’αυτό και δεν μας προκαλούν ενόχληση αντίθετα μας χαλαρώνουν.

Σήμερα το να τσουγκρίζουμε τα γυάλινα ποτήρια και να ανταλλάσσουμε ευχές είναι πολύ σημαντικό όχι μόνο γιατί είναι υγιεινή η χρήση του γυαλιού από τη χρήση του πλαστικού αλλά γιατί μας υπενθυμίζει το φυσικό τρόπο ζωής από τον οποίο απομακρυνόμαστε.

 

 

 

 

Advertisements

Έρωτας, η υπέρτατη φροντίδα

ερωτας2

Ο έρωτας είναι ένα προσωπικό βίωμα και καθένας τον βιώνει μοναδικά.

Το σεξ και η σεξουαλικότητα πολύ συχνά είναι θέμα συζήτησης στα μέσα ενημέρωσης από ειδικούς σεξολόγους- ψυχολόγους οι οποίοι δίνουν οδηγίες, συμβουλές και ορίζουν ποια είναι φυσιολογική και παθολογική σεξουαλική συμπεριφορά.

Η ερωτική έκφραση έχει μπει στο μικροσκόπιο των ειδικών οι οποίοι μιλούν για ανατομικά μεγέθη, αποδόσεις και τεχνικές μεγιστοποίησης της απόλαυσης.

Η ερωτική έκφραση όμως δεν έχει καμία σχέση με όλο αυτά, δεν είναι μια τεχνική απόλαυσης ακόμη και στην περίπτωση της αυτοικανοποίησης ( η οποία χαρακτηρίστηκε από τηλεοπτικό σεξολόγο ως παθολογική συμπεριφορά όταν συμβαίνει στην ενήλικη ζωή ).

Η σεξουαλική πράξη είναι η υπέρτατη πράξη φροντίδας του άλλου και ένα βαθύ βίωμα στοργής του εαυτού μας που σημαίνει ότι ανακαλύπτουμε κάθε πολύτιμο και αληθινό που υπάρχει μέσα μας. Είναι ένα δώρο που κερδίζεται μέσα από την ταπεινότητα και το χάσιμο του εγωισμού μας. Και κάθε φορά η σεξουαλική συνάντηση είναι μια καινούργια ερωτική εμπειρία, είναι μια καινούργια ερωτική συνάντηση   γιατί είναι η καθημερινή μας φροντίδα για τον άλλο που διώχνει όλες τις άμυνες, που αποκαλύπτει και διώχνει τον πόνο, που αποκαλύπτει και διώχνει τον φόβο, που παίρνει τις ανησυχίες και το άγχος της ημέρας που πέρασε, που θεραπεύει πληγές και μετουσιώνει τις τραυματικές εμπειρίες σε χαρά για τη ζωή.

Αυτή η υπέρτατη φροντίδα μας δίνει τη δύναμη και το θάρρος να μπορούμε να στηριζόμαστε και στις δικές μας δυνάμεις γιατί ουσιαστικά μόνο μαζί μπορούμε να είμαστε και μόνοι.

 

 

Λιγνίτης ως πότε;

 

λιγνιτης1

Η Ελλάδα από το 1950 καίει λιγνίτη για να παράγει ηλεκτρικό ρεύμα. Τα κοιτάσματα του λιγνίτη βρίσκονται στη Δυτική Μακεδονία με απόθεμα1,8 δις. Τόνους, στην Πελοπόννησο με απόθεμα  223 εκ. τόνους, στη Δράμα με απόθεμα 900 εκ. τόνους και στην Ελασσόνα με 169 εκ. τόνους. Υπολογίζεται ότι αυτά τα αποθέματα επαρκούν για 45 χρόνια.

Οι επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων όπου λειτουργούν οι μονάδες παραγωγής και τα ορυχεία λιγνίτη είναι σημαντικές, επίσης σημαντική είναι και η υποβάθμιση της ποιότητας των νερών. Η ΔΕΗ στη Μακεδονία αντλεί από τον Αλιάκμονα 72 εκ. κυβικά μέτρα νερού για τη λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων. Πολλοί οικισμοί έχουν εγκαταλειφθεί και οι κάτοικοι πέντε χωριών μετεγκαταστάθηκαν λόγω επέκτασης των λιγνιτωρυχείων, σήμερα βρίσκονται σε διαδικασία μετεγκατάστασης άλλα τέσσερα χωριά.

Η Ελλάδα χρειάζεται ένα καινούργιο ενεργειακό σχεδιασμό, δεν γίνεται να αναπαράγει το ενεργειακό μοντέλο του 1950 όταν υπάρχουν οι σύγχρονες καθαρές μορφές ενέργειας και το τεράστιο ηλιακό και αιολικό δυναμικό της χώρας μας.

Ένα συνέδριο για τα ζώα

 

Τα ζώα δεν έχουν βγει ακόμη από τον παράδεισο

συνεδριο για τα ζωα3συνεδριο για τα ζωα5

Ο άνθρωπος έχει δημιουργήσει μια κοινωνία χτισμένη πάνω στη θεσμοθετημένη κατωτερότητα και βία εναντίον των ζώων και αυτή η βία, η σκληρότητα, η ασπλαχνία για τα ζώα είναι κοινωνικά αποδεκτή και ουσιαστικά μας αποκόπτει από τα άλλα πλάσματα του πλανήτη.

« το Άουσβιτς ξεκινά κάθε φορά που κάποιος βλέπει ένα σφαγείο και σκέφτεται

Είναι απλά ζώα»  Τ. Αντόρνο

Αυτή την αντίληψη της ανθρώπινης εξουσίας πάνω στα ζώα εξέφρασαν  ανά τους αιώνες πολλοί.

Αριστοτέλης   « τα ζώα υπάρχουν για χάρη του ανθρώπου και από τη στιγμή που στερούνται λογικής είναι στην ίδια κατηγορία με τα άψυχα αντικείμενα»

Αγ. Αυγουστίνος   « η ζωή και ο θάνατος των ζώων συμβαίνουν προς όφελος μας»

Θωμάς Ακινάτης    « η ζωή των ζώων δεν υπάρχει για τα ίδια αλλά για τους ανθρώπους»

Πλάτωνας     « η πληρότητα του κόσμου απαιτεί μια διαβαθμισμένη ιεραρχία που ξεκινά από τους θεούς και φθάνει χαμηλά στα ζώα»

Καρτέσιος   « τα ζώα είναι απλά μηχανές, ικανά για σύνθετη συμπεριφορά μα εντελώς ανίκανα να μιλήσουν, να συλλογιστούν ή ακόμα και να αισθανθούν»

Το Πάντειο πανεπιστήμιο διοργάνωσε επιστημονικό συνέδριο με θέμα « ο άνθρωπος και τα άλλα ζώα» 9- 10 Νοεμβρίου 2017.

Στην εισήγηση του ο καθηγητής και πρόεδρος του τμήματος ψυχολογίας του Παντείου Πάνος Κορδούτης μίλησε για την ωφελιμιστική εκμετάλλευση των ζώων από τον άνθρωπο σε περιπτώσεις ανάρρωσης από ασθένειες και αντιμετώπισης του στρες, της κατάθλιψης και του αυτισμού. Αναφέρθηκε επίσης στην αλληλεπίδραση ανάμεσα στον άνθρωπο και τα ζώα η οποία μοιάζει με αυτή μεταξύ δυο ανθρώπων. Οι άνθρωποι επενδύουν συναισθηματικά στη σχέση τους με τα ζώα και τα ανθρωποποιούν μη σεβόμενοι τη φύση των ζώων. Η σχέση αυτή μοιάζει με την ερωτική σχέση, τα ζώα δίνουν την απόλυτη αποδοχή τους στον άνθρωπο, δίνουν δηλαδή αυτό που θέλει ο άνθρωπος και στις σχέσεις του με τους άλλους ανθρώπους.

Ο καθηγητής του Παντείου Στέλιος Στυλιανίδης αναφέρθηκε στα κατοικίδια ζώα ως οθόνες προβολής του ψυχισμού του ανθρώπου. Ένα κατοικίδιο είναι μια νησίδα υγείας σ’ένα παράλογο κόσμο, ένα κατοικίδιο μπορεί να προετοιμάσει τον άνθρωπο να σχετιστεί με τους ανθρώπους.

Η συγγραφέας και καθηγήτρια του Παντείου Φωτεινή Τσαλίκογλου αναφέρθηκε σ’ένα παραμύθι όπου εμβληματική φιγούρα ενσυναίσθησης ήταν ένα χρυσόψαρο το οποίο βοήθησε ένα παιδί στην διαχείριση του πένθους του.

Ο κτηνίατρος Χρήστος Καραγιάννης αναφέρθηκε σε ενδιαφέροντα στατιστικά στοιχεία για την Αμερική. Κάθε χρόνο μπαίνουν σε καταφύγια 6- 8 εκατομμύρια ζώα από αυτά 750.000 επιστρέφουν στους ιδιοκτήτες τους, 4 εκατομμύρια υιοθετούνται και τα υπόλοιπα θανατώνονται.

Στο συνέδριο υπήρξε μεγάλη συμμετοχή συγγραφέων και καλλιτεχνών, το συνέδριο έκλεισε με την προβολή της ταινίας του Μ. Καραμαγγιώλη Greek Animal Rescue.

 

 

Είμαστε σε πόλεμο με τα υπόλοιπα πλάσματα της γης από τότε που ο πρώτος άνθρωπος κυνηγός βάδισε στα αρχέγονα δάση με ένα δόρυ στο χέρι Ρόνι Λι

 

 

Μόνοι αντιμέτωποι με το άπειρο

διαστημικός σταθμος2

Διεθνής Διαστημικός σταθμός

Η ανθρωπότητα για αιώνες ατένιζε και στρεφόταν στον ουρανό αφού σχεδόν όλα τα φυσικά φαινόμενα έδειχναν να προέρχονται από εκεί ψηλά. Από τον 20 αιώνα ο άνθρωπος αρχίζει να ταξιδεύει έξω από τα όρια της Γης. Η εξερεύνηση του διαστήματος έχει ξεκινήσει. Σήμερα γίνονται οι προετοιμασίες για τον εποικισμό της Σελήνης και του Άρη, οι διαστημικές πόλεις θα είναι η μεγάλη  μελλοντική διαστημική πρόκληση και αυτή η έμφυτη περιέργεια της ανθρώπινης φύσης να οδηγηθεί όλο και πιο βαθιά στο άγνωστο θα είναι πάντοτε ακατανίκητη.

Η εμπειρία της έλλειψης βαρύτητας

Έχει ενδιαφέρον η αφήγηση ενός αστροναύτη όταν βρέθηκε για πρώτη φορά σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας, « η ζωή σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας αγγίζει τα όρια της ανθρώπινης ύπαρξης, υπάρχει η αίσθηση ότι βρίσκεσαι σ’έναν αντι – κόσμο, ότι έχεις περάσει μέσα από τον καθρέφτη των νόμων της φύσης. Αισθάνεσαι σαν να περπατάς με τα χέρια και το αίμα σου να μένει στάσιμο στις φλέβες σου. Η πρώτη φορά που δεν αισθάνεσαι τη βαρύτητα είναι πάντα δυσάρεστη αλλά έπειτα από λίγες μέρες η διαδικασία της προσαρμογής γίνεται λιγότερο δύσκολη. Όσο περισσότερο παραμένεις σ’αυτή την κατάσταση τόσο περισσότερο την συνηθίζεις».

Διάλεξη για τον Διεθνή Διαστημικό σταθμό

Η ομάδα αστρονομίας της βιβλιοθήκης Κορίνθου προσκάλεσε την κ. Πηνελόπη Χρονοπούλου, μοριακό βιολόγο, για να μιλήσει για τα προγράμματα προετοιμασίας που γίνονται στον διαστημικό σταθμό με στόχο τον εποικισμό της Σελήνης και του Άρη.

Ο Διεθνής Διαστημικός σταθμός που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Γη έχει μήκος 110 μέτρα και 50 μέτρα πλάτος, ταξιδεύει με μέση ταχύτητα 27.744 χιλιόμετρα ανα ώρα και κάνει περίπου 15 περιστροφές τη μέρα γύρω από την Γη και είναι ορατός.  Στο διαστημικό πρόγραμμα συμμετέχουν η Ευρώπη, η Ρωσία, η Αμερική ο Καναδας και το πλήρωμα αποτελείται από έξι άτομα.

Ο εφοδιασμός με τροφή γίνεται από τη Γη περιοδικά με διαστημικά φορτηγά – οχήματα, για την προσωπική υγιεινή τους το πλήρωμα χρησιμοποιεί υγρές πετσέτες, έχουν σύνδεση με ιντερνετ.

Τα πειραματικά προγράμματα του διαστημικού σταθμού περιλαμβάνουν έρευνες που μελετούν την επίδραση της διαστημικής ακτινοβολίας στους αστροναύτες  και οι οποίες έδειξαν ότι το εσωτερικό του σταθμού επηρεάζεται από την διαστημική ραδιενέργεια. Οι αστροναύτες παραπονιούνται ότι βλέπουν φωτεινές αναλαμπές, η δε εξέταση του DNA τους έδειξε βλάβες στα χρωμοσώματα όταν η παραμονή τους στο διάστημα ήταν μακρά.

Η έλλειψη βαρύτητας επιδρά και στο μυικό σύστημα προκαλώντας πτώση στη μυική δύναμη και απώλεια 1% ανα μήνα οστικής πυκνότητας στα οστά των αστροναυτών, γι’αυτό και κάνουν εντατική γυμναστική και παίρνουν φάρμακα για την οστεοπόρωση. Το καρδιαγγειακό τους σύστημα επηρεάζεται  και παρουσιάζουν καρδιακή ατροφία, γι’αυτό όταν επιστρέφουν στη Γη στην αρχή δεν μπορούν να σταθούν όρθιοι. Έχουν παρατηρηθεί αλλαγές και στον εγκέφαλο τους, οι αξονικές τομογραφίες έχουν δείξει αλλαγές σε ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου, γι’αυτό και στο τέλος κάθε μέρας οι αστροναύτες κάνουν ψυχοκινητικά τεστ εγρήγορσης. Γίνονται επίσης πειράματα για τη συμπεριφορά των αστροναυτών και το άγχος τους, όλοι κρατούν καθημερινά ημερολόγιο.

Το 2024 αυτός ο διαστημικός σταθμός θα παροπλιστεί και υπάρχουν σχέδια να μπει καινούργιος σταθμός σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη.

Η επιστήμη προχωρεί και τα μυστήρια παραμένουν.

 

 

Συνέντευξη με την κ. Αντιγόνη Αποστολοπούλου, συμβουλευτική ψυχολόγο, με θέμα την τέχνη ως αυτογνωσία και θεραπεία στην καθημερινότητα μας

  1. Η αρχιτεκτονική είναι μια πολύ εύγλωττη μορφή τέχνης που εκφράζει ψυχικές καταστάσεις και ταυτόχρονα την ταυτότητα της κοινωνίας, τι αισθήματα δημιουργεί το εσωτερικό μιας εκκλησίας, ένας αρχαίος ελληνικός ναός και τι πνευματικά μηνύματα εμπεριέχει;

Πράγματι η αρχιτεκτονική μελετά και διαμορφώνει το περιβάλλον μέσα στο οποίο ζούμε και εργαζόμαστε, καθώς και τους χώρους μέσα στους οποίους περνάμε τον ελεύθερο χρόνο μας. Ως εκ τούτου, επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την ψυχική μας διάθεση, ξεκινώντας από το ίδιο μας το σώμα και την κίνησή του μέσα στον χώρο και φθάνοντας μέχρι τα συναισθήματα που μας προκαλούνται από τον ρυθμό, τα χρώματα, τις επιφάνειες, τον φωτισμό, και τα ανοίγματα ενός κτιρίου. Τα υλικά, επίσης, από τα οποία έχει κατασκευαστεί ένα κτίριο, φαίνεται να επηρεάζουν την ψυχική μας διάθεση, φθάνοντας ακόμα και να εντείνουν το άγχος και το αίσθημα της δυσφορίας.

Όσον αφορά ειδικά τους λατρευτικούς χώρους, είτε πρόκειται για την Αγία Σοφία, είτε για την Καπέλα Σιστίνα με την αριστουργηματική διακόσμηση του Μικελάντζελο, είτε για ένα γυμνό ξωκλήσι σε κάποιο νησί του Αιγαίου, το μήνυμα και η αίσθηση διαφέρει ανάλογα με τον χώρο και τον άνθρωπο. Από την μία πλευρά, υπάρχει το μήνυμα που θέλει να μεταφέρει ο ναός, το οποίο μπορεί να αφορά το μεγαλείο, τη δύναμη, την εγγύτητα του θείου με τον άνθρωπο ή την πανοπτική θέση του Θεού στη ζωή των πιστών. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει το μήνυμα που ο ίδιος ο πιστός λαμβάνει, και το οποίο είναι συνάρτηση της πίστης του και της σχέσης που διατηρεί με το θείο. Η σχέση αυτή μπορεί να είναι σχέση οικειότητας και εγγύτητας, σχέση φόβου και απειλής για τιμωρία, ή μία σχέση-καταφύγιο για τις δύσκολες στιγμές. Ως προς τα συναισθήματα, συνήθως κυριαρχεί αυτό του δέους- του θαυμασμού που καθηλώνει και που αλλάζει την προοπτική που έχουμε ως προς τη θέση μας μέσα στον κόσμο. Η απεραντοσύνη του μεγαλείου που βιώνουμε μέσα σε αυτούς τους χώρους μπορεί να μας κάνει να νιώσουμε πιο ταπεινοί, και συνειδητοποιώντας ότι δεν είμαστε το κέντρο του κόσμου, να μας φέρει πιο κοντά στους άλλους ανθρώπους.

  1. Η γλυπτική ( ξεκινώντας από τα αρχαία αγάλματα μέχρι τα γλυπτά της αφηρημένης τέχνης) ποια επικοινωνιακή δύναμη έχει, τι προκαλεί, τι συνειρμούς δημιουργεί, τι αξίες προβάλλει; Πείτε μας κάποια παραδείγματα.

Κάθε μορφή καλλιτεχνικής δημιουργίας έχει ως αφετηρία της ένα συναίσθημα. Ο δημιουργός, διαμέσου της τέχνης του, επιχειρεί συνειδητά ή ασυνείδητα να επικοινωνήσει με τον δέκτη του έργου του, μία δική του συναισθηματική κατάσταση. Το ίδιο συμβαίνει και στην περίπτωση της γλυπτικής, η οποία ασχολείται κατά κύριο λόγο με το ανθρώπινο σώμα και πρόσωπο. Το γεγονός αυτό οφείλεται ακριβώς στη συναισθηματική αξία που έχει το σώμα, ως πηγής πλειάδας συναισθημάτων, όπως επιθυμία ή έρωτα, αλλά και στις ανεξάντλητες εκφράσεις, όψεις, θέσεις και μορφές που μπορεί να λάβει. Από την άλλη πλευρά, η γλυπτική επιχείρησε σε μεγάλο βαθμό την αναπαράσταση θεών και εννοιών, όπως η δικαιοσύνη, καθιστώντας με τον τρόπο αυτό το  περίπλοκο πιο απλό, πιο οικείο και πιο κατανοητό στον άνθρωπο. Με τη σειρά τους, οι αντίστοιχες δημιουργίες μεταφέρουν στον θεατή ανάλογα συναισθήματα και σκέψεις- η Αφροδίτη της Μήλου αντιπροσωπεύει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της αρχαιοελληνικής έννοιας του κάλλους, το γλυπτό Έρως και Ψυχή του Κανόβα αναπαριστά μία σκηνή από έναν μύθο, το Φιλί του Ροντέν μεταφέρει στον θεατή το ερωτικό πάθος, ενώ η Πιετά του Μικελάντζελο μεταφέρει την οδύνη της μητέρας που κρατά στα χέρια της τον νεκρό γιο της. Κοινός παρονομαστής σε όλα αυτά τα έργα δεν είναι μόνο η αριστουργηματική αναπαράσταση των σωμάτων, αλλά και ο συμβολικός τους χαρακτήρας: τα αγάλματα προσωποποιούν συναισθήματα, αφηρημένες έννοιες και αξίες με τρόπο απτό και προσιτό. Από την άλλη πλευρά, τα έργα της αφηρημένης τέχνης αφήνουν τον θεατή πιο ελεύθερο. Εδώ είναι σαν ο δημιουργός να λέει «εγώ το είδα έτσι», και ο θεατής να αφήνεται σε μία καθαρά υποκειμενική πρόσληψη του νοήματος και της αίσθησης που του αφήνει το έργο.

  1. Η δύναμη της γλώσσας μέσα από την αφηγηματική τέχνη των μύθων και των παραμυθιών μας βοηθάει να κατανοήσουμε τον εαυτό μας και τον κόσμο;

Οπωσδήποτε βοηθάει και μάλιστα σε πολύ μεγάλο βαθμό. Οι μύθοι είναι αφηγήματα που περιγράφουν τον τρόπο που δημιουργήθηκε ο κόσμος, την γέννηση των θεών, τη ζωή ηρώων, αλλά και αφηρημένες έννοιες, αξίες, και συναισθήματα. Ήταν, κατά κάποιον τρόπο, προσπάθειες κατανόησης και ερμηνείας του κόσμου, της φύσης και των ανθρώπων, αφού σε μεγάλο βαθμό προσπάθησαν να κάνουν οικείο το ανοίκειο: από πού έρχονται οι κεραυνοί και τι σημαίνουν, ποιος είναι υπεύθυνος για τη θάλασσα και τις διαθέσεις της, ποιος αποφασίζει αν θα κερδίσω ή αν θα χάσω στον πόλεμο, τι πρέπει να κάνω για να μην με βρουν κακοτυχίες, κλπ. Διαμέσου αυτής της λειτουργίας τους, οι μύθοι δημιουργούσαν την αίσθηση της ασφάλειας και της ικανότητας πρόβλεψης και ελέγχου μέσα σε ένα κατ’ άλλα απειλητικό περιβάλλον. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε ότι η λέξη παραμύθια με έναν παρατονισμό κρύβει τη λέξη παραμυθία, που σημαίνει παρηγοριά. Τα έπη του Ομήρου, οι μύθοι, οι τραγωδίες και πιο σύγχρονα, η λογοτεχνία και η ποίηση περιγράφουν καταστάσεις, συναισθήματα και αξίες με τις οποίες ο αναγνώστης μπορεί να ταυτιστεί συναισθηματικά και ψυχικά, βρίσκοντας τις λέξεις που περιγράφουν δικά του βιώματα και διαθέσεις. Και βέβαια, θα πρέπει να τονίσουμε εδώ ότι όλη η ψυχαναλυτική θεωρία αξιοποίησε σε μεγάλο βαθμό τους μύθους και τις αρχαίες τραγωδίες, προκειμένου να περιγράψει ψυχικές καταστάσεις του ανθρώπου διαχρονικής ισχύος.

  1. Η ζωγραφική μέσα από τις αγιογραφίες τι συμβολισμούς και αλληγορίες εμπεριέχει, ποια είναι η θεραπευτική τους δύναμη;

Θα μπορούσαμε να πούμε πως η αγιογραφία αναπτύχθηκε σε μία ιστορική περίοδο κατά την οποία η τέχνη τέθηκε στην υπηρεσία των μεταφυσικών αναζητήσεων του ανθρώπου. Εδώ, ο ρόλος της Εκκλησίας ήταν καταλυτικός στο να γίνει η ζωγραφική για τους αναλφάβητους ό,τι και η γραφή για όσους ήξεραν να διαβάζουν. Με άλλα λόγια, οι αγιογράφοι της εποχής κλήθηκαν, διαμέσου των εικόνων, να μεταφέρουν στους πιστούς τους βίους των αγίων, τα πάθη του Χριστού, αλλά και τα βαθύτερα θεολογικά νοήματα του χριστιανικού δόγματος. Στις αγιογραφίες του Βυζαντίου θα παρατηρήσουμε πως το εικονιζόμενο θείο πρόσωπο κοιτάζει τον πιστό στα μάτια- ως υπενθύμιση ίσως του πόσο κοντά του βρίσκεται. Η θεραπευτική λειτουργία αυτών των εικόνων έγκειται κυρίως στην ίδια την δύναμη της πίστης του ανθρώπου και της σχέσης που ο ίδιος διατηρεί με τον άγιο ή τον Θεό. Όσο πιο ισχυρή είναι αυτή η σχέση και η πίστη του ατόμου, τόσο πιο παρηγορητικά μπορεί να λειτουργήσει για τον ίδιο η εικόνα.

  1. Ο χορός ως οικουμενική γλώσσα είναι και ένα εσωτερικό ταξίδι αυτογνωσίας και επικοινωνίας με τους άλλους;

Οι σκέψεις και τα συναισθήματα είναι στοιχεία της ψυχικής μας ζωής που λαμβάνουν χώρα μέσα στο σώμα μας. Έχουν δηλαδή πάντα ένα βιολογικό υπόβαθρο, γεγονός που καθιστά το σώμα και την ψυχή αδιαχώριστες οντότητες. Αυτό αποδεικνύεται και από απλά παραδείγματα της καθημερινότητας, μέσα από τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να κατανοήσουμε πώς νιώθει ένας άνθρωπος παρατηρώντας τη στάση του σώματος και τις εκφράσεις του προσώπου του. Μέσα από αυτή την οπτική, ο χορός παρακάμπτει το λεκτικό στοιχείο και επιτρέπει την σωματική έκφραση και επικοινωνία, αποτελεί μία μορφή εκφόρτισης της ψυχικής και συναισθηματικής έντασης, ενώ συμβάλλει στην αύξηση της αυτοεκτίμησης και σε μία βελτιωμένη εικόνα για το σώμα μας.

  1. Η εικόνα μέσα από τον κινηματογράφο μπορεί να γίνει ένα εργαλείο αυτογνωσίας και θεραπείας;

Ήδη η κινηματογραφοθεραπεία είναι μία τεχνική που εφαρμόζεται σε κλινικό πλαίσιο προς όφελος των θεραπευομένων. Η δύναμη της εικόνας και κυρίως, η δύναμη του μεταφορικού της στοιχείου, είναι μεγάλη και αυτό γίνεται φανερό στον τρόπο με τον οποίο ο κινηματογράφος παρακάμπτει το γνωστικό στοιχείο, την γνωστική επεξεργασία της εικόνας και του ήχου, και αγγίζει απευθείας συναισθηματικούς πυρήνες. Κατά την παρακολούθηση μίας κινηματογραφικής ταινίας ο θεατής διέρχεται από τρία στάδια, τα οποία υπηρετούν την προσωπική του ανάπτυξη και αυτογνωσία: ταυτίζεται με πρόσωπα και καταστάσεις, ανακαλύπτει και κατανοεί καλύτερα πτυχές του εαυτού του που μέχρι πρότινος ήταν μάλλον αθέατες και, τέλος, βιώνει την κάθαρση με την Αριστοτελική έννοια- εκφόρτιση του συναισθήματος διαμέσου της λύσης που προτείνει η ταινία. Ωστόσο, και πέραν του κλινικού πλαισίου, η παρακολούθηση κινηματογραφικών ταινιών, όπως και η ανάγνωση βιβλίων λογοτεχνίας, αυξάνει την ενσυναίσθησή μας, μας φέρνει σε καλύτερη επαφή με τα συναισθήματά μας και βελτιώνει την αυτογνωσία μας.

  1. Πείτε μας μια καλλιτεχνική δημιουργία που κατά τη γνώμη σας εκφράζει οικουμενικές αξίες;

Στον απόηχο του εικοστού αιώνα δεν θα μπορούσα να σκεφτώ καλύτερο παράδειγμα από την Γκερνίκα του Πικάσο. Έργο βαθύτατα πολιτικό, που δημιουργήθηκε αμέσως μετά την καταστροφή της Γκερνίκα από τις Ναζιστικές δυνάμεις, εκφράζει μέσα από τον αφηρημένο και συμβολικό τρόπο του καλλιτέχνη την οδύνη του πολέμου, των μαζικών θανάτων αθώων πολιτών, του διαμελισμού του σώματος μίας ολόκληρης πόλης, στο όνομα μίας πολιτικής ιδεολογίας. Η απουσία χρώματος σε συνδυασμό με το μέγεθός του και τις κατακερματισμένες εικόνες που παρουσιάζει μεταφέρουν στον θεατή τον τρόμο, την τραγωδία και το αίσθημα της απόγνωσης που προκαλεί ο πόλεμος. Η λειτουργία του ως αντιπολεμικής διαμαρτυρίας φαίνεται επίσης και από την ιστορία που λέγεται ότι κρύβεται πίσω από τον πίνακα: Όταν οι Ναζί αναζήτησαν τον πίνακα προκειμένου να τον κατασχέσουν, ρώτησαν τον Πικάσο αν ο πίνακας αυτός είναι δικό του έργο. Εκείνος τους απάντησε, «Όχι, είναι δικό σας».

 

αποστολοπουλου4αποστολοπουλου5αποστολοπουλου15αποστολοπουλου1αποστολοπουλου 14

Η ψυχιατρική συνεχώς μπροστά σε νέες προκλήσεις

 

ψυχιατρικη τελικες6ψυχιατρικη τελικες4ψυχιατρικη νεα2

Ο παππούς μας ο Ιπποκράτης παραμένει ένας διαχρονικός θεραπευτής στον οποίο θα επιστρέφουμε όταν ξεστρατίζουμε. Έχει πει « οι φυσικές δυνάμεις που κρύβονται μέσα μας είναι η αληθινή δύναμη της θεραπείας», « μην βλάπτεις, οι υπερβολικές θεραπείες ενδείκνυνται μόνο σε υπερβολικές ασθένειες», « το να μην κάνεις τίποτα, είναι καμιά φορά η καλύτερη γιατρειά».

Σήμερα ζούμε την ψυχιατρικοποίηση των συμπεριφορών και την πολυφαρμακία. Ζούμε ένα διαγνωστικό καταιγισμό ψυχικών διαταραχών καθώς μια αγχώδης συμπεριφορά ή μια «εκκεντρική» συμπεριφορά μπορεί να χαρακτηριστεί ως διαταραχή.

Αυτή η ψυχιατρικοποίηση της ζωής διαχέεται μέσα στην κοινωνία, τα σχόλια « τι μου συμβαίνει»,  « γιατί αισθάνομαι έτσι», « κάτι δεν πάει καλά με εμένα» είναι η καθημερινή ανησυχία πολλών Υγιών ανθρώπων που ουσιαστικά είναι σαν να αφαιρούν από τον εαυτό τους την ικανότητα να αναζητούν λύσεις για τα προβλήματα τους χωρίς να τρέχουν στους ψυχολόγους και ψυχίατρους.

Υπάρχουν βέβαια και οι περιπτώσεις που χαρακτηρίζει και ο Ιπποκράτης ως υπερβολικές ασθένειες και που τότε χρειάζεται η ψυχιατρική και φαρμακευτική θεραπεία. Η ψυχιατρική επιστήμη δεν είναι για πέταμα, σήμερα βρίσκεται μπροστά σε νέες προκλήσεις, γιατί ουσιαστικά αυτό από το οποίο «πάσχει» η ψυχιατρική και γενικότερα ο πολιτισμός μας είναι η άρνηση της ποικιλομορφίας.

« Μαθησιακές δυσκολίες» ή ας αφήσουμε τα παιδιά στην ησυχία τους

Κάποτε σε μια παρέα μια μητέρα είπε κάτι ανατριχιαστικό για το παιδί της που πήγαινε δημοτικό « ξεκινήσαμε ( και όχι ξεκίνησε) αγγλικά, αργότερα θα βάλουμε και δεύτερη γλώσσα, στο γυμνάσιο θα πάρει το λόουερ και πριν τελειώσει το λύκειο θα πάρει και το προφισενσι, θα πάει πανεπιστήμιο, θα κάνει και κάποιο μεταπτυχιακό, θα βρει μια δουλειά και θα παντρευτεί». Και έχω ακούσει και το πιο ανατριχιαστικό « για δυο χρόνια θα συγκεντρωθεί στο διάβασμα για να πετύχει στις πανελλαδικές, μετά έχει χρόνο να ζήσει».

Ένιωσα συμπόνια γι’αυτά τα παιδιά που θα έπρεπε να ανταποκριθούν στις προσδοκίες των γονιών τους μη έχοντας άλλη επιλογή, γιατί η καταξίωση πρώτα περνάει μέσα από την καταξίωση στα μάτια των γονιών τους.

Αυτή λοιπόν η κοινωνία που έχει τόσο υψηλές απαιτήσεις και προσδοκίες από τα παιδιά της, βάζοντας πολλές φορές τα παιδιά αντιμέτωπα με μη ρεαλιστικούς στόχους, πιστεύει ότι κάποτε δεν θα χτυπήσει την πόρτα κάποιου ψυχολόγου;

Η διάγνωση « μαθησιακές δυσκολίες» η οποία η οποία κάνει θραύση στις μέρες μας έχει σχέση με αυτή την νοοτροπία. Η  λεγόμενη ελλειμματική προσοχή στο σχολείο μπορεί να είναι και μια υγιής αντίδραση των απιδιών στις βαρετές σχολικές διδασκαλίες, το να ξεχνάει κάτι ένα παιδί μπορεί να είναι μια υγιής αντίδραση του εγκεφάλου του που θέλει να σβήσει μια γνώση που θεωρεί άχρηστη και περιττή.

Την δεκαετία του 90 οι φαρμακευτικές εταιρείες κυκλοφόρησαν τα φάρμακα για την λεγόμενη ελλειμματική προσοχή και την λεγόμενη υπερκινητικότητα, χιλιάδες παιδιά από τότε χαπακώνονται. Όταν κάποτε ρώτησα έναν βορειοευρωπαίο πανεπιστημιακό ψυχίατρο για την συνταγογράφηση και τις παρενέργειες αυτών των φαρμάκων ( το ριταλιν δημιουργεί καρδιακά προβλήματα) μου απάντησε χαμογελώντας « μα οι γονείς μας πιέζουν να τους τα δίνουμε παρ’όλο που γνωρίζουν τις παρενέργειες».

Ας αφήσουμε τα παιδιά στην ησυχία τους μακριά από την δική μας ανησυχία και τελειομανία.

Η αυτογνωσία ως θεραπεία

Η ψυχιατρική περιορίζει τον εαυτό μας μέσα σε όρους ψυχολογίας, περιορίζει τις δυνατότητες μας να γνωρίσουμε , να μελετήσουμε τον εαυτό μας. Η ψυχιατρική βλέπει πρόβλημα, η φιλοσοφία βλέπει πρόκληση και άρα δυνατότητα αλλαγής. Η ψυχιατρική εξετάζει και αναλύει το ΓΙΑΤΙ βιώνουμε μια συγκεκριμένη συναισθηματική κατάσταση, η φιλοσοφία εξετάζει το ΠΩΣ θα αξιοποιήσουμε τα φυσικά έμφυτα χαρίσματα μας. Η ψυχιατρική βλέπει αδυναμίες, τραύματα, εμπόδια, η φιλοσοφία βλέπει ευκαιρίες, δώρα, προοπτικές. Η ψυχιατρική ερμηνεύει τα συναισθήματα, η φιλοσοφία τα παρατηρεί. Η ψυχιατρική διαγιγνώσκει κατάθλιψη χαρακτηρίζοντας τη θλίψη ως αρνητικό συναίσθημα, η φιλοσοφία αντίθετα την χαρακτηρίζει θετικά και τη θεωρεί ως μια ευκαιρία για μεταμόρφωση. Η ψυχιατρική προσπαθεί να εξουδετερώσει τον φόβο με χημικό τρόπο, η φιλοσοφία καλωσορίζει και αγκαλιάζει το φόβο και έτσι τον εκμηδενίζει.

Ο Επίκουρος πριν από πολλούς αιώνες μας είπε ότι η θεραπεία της ψυχής είναι η φιλοσοφία, ο Σωκράτης μας παρότρυνε να γνωρίσουμε τον εαυτό μας και όλοι οι στοχαστές από τότε συναίνεσαν ότι η μελέτη του εαυτού μας παρέχει όλη τη γνώση που χρειαζόμαστε.

Η αυτογνωσία που μας οδηγεί στην αποδοχή και αγάπη του εαυτού μας είναι που μας προστατεύει απ’όλα γιατί η αγάπη μας βοηθά να αναλαμβάνουμε την ευθύνη της ζωής μας, μας απομακρύνει από κάθε φόβο, μας συνδέει με τους άλλους αγαπητικά και μας ανοίγει τα μάτια γα να βλέπουμε στη ζωή όχι προβλήματα και καταστροφές αλλά προκλήσεις, ευλογίες και ευκαιρίες για αλλαγή. Η αυτογνωσία είναι η ιερή γνώση.

 

 

 

Ο ιερός χρόνος

χρονος ο ιερος1

Μια σύγχρονη επιδημία είναι η βιασύνη και η αίσθηση έλλειψης χρόνου που σημαίνει ότι οι άνθρωποι σήμερα αναζητούν άμεση, γρήγορη και συνεχή ευχαρίστηση και αυτή πλέον είναι μια έμφυτη κατάσταση του δυτικού πολιτισμού μας και συνδέεται με την  «κατανάλωση» της ζωής.

Μπορούμε να υπάρχουμε διαφορετικά μέσα σ’αυτόν τον θορυβώδη, αγχώδη, βιαστικό, απαιτητικό τρόπο ζωής;

Μπορούμε να υπάρχουμε ως άνθρωποι και όχι ως καταναλωτές;

Μπορούμε να υπάρχουμε μέσα στον δικό μας χρόνο, με τον δικό μας τρόπο, με τις δικές μας επιλογές;

Ο ιερός χρόνος είναι αυτός ο πολύτιμος χρόνος της ψυχής που αφιερώνουμε στον εαυτό μας μακριά από τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, την αγορά, κάνοντας πράγματα που αγαπάμε χωρίς κανόνες και χρονικούς περιορισμούς. Είναι ο τρόπος να μετακινούμαστε σιγά σιγά στη δική μας ζωή και όχι σε αυτή που έχει καθοριστεί από τους άλλους, να μετακινούμαστε ουσιαστικά στην εσωτερική επιτυχία.

Κάποτε υπήρχε η αργία του Σαββατοκύριακου, σήμερα αρχίζει να γίνεται κατανοητό ότι χρειάζεται να προσπαθήσουμε να την ξαναβρούμε.

Πλημμύρες

 

πλημμυρες2

Η αντιπαράθεση του ανθρώπου με τη φύση είναι και ένα μυστήριο αν σκεφτούμε ότι κάποιοι άνθρωποι συνεχίζουν να ζουν στους πρόποδες ενός βουνού όπου υπάρχει ένα ηφαίστειο ή σε μια σεισμογενή περιοχή που έχει δώσει καταστροφικούς σεισμούς ή κτίζει πυρηνικούς σταθμούς κοντά σε ρήγματα ή ζει στους πρόποδες ενός αποψιλωμένου βουνού ή ζει στα δέλτα ποταμών ή κτίζει πάνω σε μπαζωμένα ρέματα.

Ζούμε σ’ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο και εύθραυστο περιβάλλον, πράγμα που σημαίνει ότι οφείλουμε να αναζητούμε καινούργιες ισορροπίες ευνοικές για το περιβάλλον και για εμάς.

Οι πρόσφατες πλημμύρες μας υπενθυμίζουν για πολλοστή φορά πόσο αναγκαία είναι η συνεργασία του ανθρώπου με τη φύση. Χωρίς αυτή την τη συμμαχία του ανθρώπου με τη φύση θα βρισκόμαστε συνεχώς μπροστά σε καταστροφές που θα αναστατώνουν την κοινωνική και οικονομική μας ζωή.

Δεν χρειάζεται η κατασκευή αντιπλημμυρικών έργων, η φύση, αν τη αφήσουμε αδιατάρακτα να κάνει τη δουλειά της, δημιουργεί από μόνη της αντιπλημμυρικές συνθήκες, η φύση μπορεί να φροντίζει και για εμάς.

 

 

 

 

Σημείωμα εκδότριας

 

σημειωμα εκδοτριας3

Όλη η Ευρώπη παρακολουθεί τις εξελίξεις στην Καταλωνία που διεκδικεί την ανεξαρτησία και αυτονομίας της, μια διαδικασία που έχει ξεκινήσει ψυχολογικά για τους κατοίκους της εδώ και 100 χρόνια.

Θα είναι άραγε η Καταλωνία η αφετηρία για μια καινούργια Ευρώπη; Μια Ευρώπη μικρών αυτόνομων και αυτοδιοικούμενων περιφερειών; Ανοίγει η Καταλωνία θέματα δημοκρατίας και αμφισβήτησης των κεντρικών εξουσιών; Είναι μια ευθεία αμφισβήτηση του μοντέλου κοινοβουλευτικής δημοκρατίας; Είναι η απουσία της συμμετοχικής δημοκρατίας και η αίσθηση των ευρωπαίων πολιτών ότι όλα γίνονται και επιβάλλονται χωρίς την κοινωνική συναίνεση;

Η αντίδραση της Ισπανικής κεντρικής κυβέρνησης και των μηχανισμών της ήταν επιθετική. Πότε η επιθετικότητα και η αρνητικότητα έλυσαν προβλήματα; Αντίθετα δημιούργησαν περισσότερα, γιατί αυτό που κάνει η επιθετική συμπεριφορά είναι να προσθέτει και άλλη επιθετικότητα, βία, ανασφάλεια και να θολώνει την καθαρή σκέψη και τις σωστές αποφάσεις.

Είναι σημαντικό να υποδεχόμαστε την αλλαγή χωρίς επιθετικότητα, να προσθέτουμε ειρήνη στον κόσμο και όχι άλλη βία, να μην μετατρέπουμε τους άλλους σε εχθρούς.

Και αυτό είναι σήμερα μια μεγάλη ευρωπαική πρόκληση.