Advertisements

Κλαμπ Γέλιου Ακρόπολης

Την Κυριακή 6 Μαίου στις 6μμ το Κλαμπ Γέλιου Ακρόπολης σας καλεί στην παγκόσμια γιορτή γέλιου που γιορτάζεται ταυτόχρονα σε 106 χώρες σ’όλο τον κόσμο.το σωμα3

Ασυνόδευτα προσφυλόπουλα

 

 

 

Καινοτόμος δράση υποστηριζόμενης ημιαυτόνομης διαβίωσης

για ασυνόδευτους ανήλικους από τη ΜΕΤΑδραση

 

 

Περισσότεροι από 2.300 ασυνόδευτοι ανήλικοι ζουν στη χώρα μας σε επισφαλείς συνθήκες, σε κρατητήρια, καταυλισμούς, ακόμα και στο δρόμο, λόγω έλλειψης θέσεων σε κατάλληλες δομές φιλοξενίας. Αρκετοί από αυτούς είναι έφηβοι.

 

Το 2017 ήταν η πιο κρίσιμη χρονιά για τη διαβίωση των ασυνόδευτων ανηλίκων στην Ελλάδα. Για το λόγο αυτό, η ΜΕΤΑδραση, μετά το πρόγραμμα αναδοχής που ξεκίνησε το 2016, προχωράει σε μια ακόμη πρωτοπόρο δράση: την «Υποστηριζόμενη-ημιαυτόνομη διαβίωση για ασυνόδευτους ανήλικους» ηλικίας 16-18.

 

«Με δεδομένη την επείγουσα κατάσταση, είναι απολύτως αναγκαία η εξεύρεση εναλλακτικών λύσεων και η αξιοποίηση της τεχνογνωσίας και εμπειρίας άλλων χωρών της Ε.Ε.», αναφέρει η πρόεδρος της ΜΕΤΑδρασης Λώρα Παππά. «Τα παιδιά αυτά, για να μπορέσουν να επιβιώσουν, έχουν αναγκαστεί να ωριμάσουν πριν την ώρα τους, έχουν μάθει να συντηρούν και να φροντίζουν, όχι μόνον τον εαυτό τους, αλλά αρκετές φορές και τα μικρότερα αδέλφια τους, κοντινούς συγγενείς ή συνομήλικους φίλους τους». Εκτός από την κάλυψη της ανάγκης για στέγαση, η καινοτόμος αυτή δράση, εστιάζοντας στην αξιοποίηση και ενίσχυση των δεξιοτήτων και ικανοτήτων που έχουν αποκτήσει οι ασυνόδευτοι έφηβοι, στοχεύει στην ομαλή μετάβαση στην ενηλικίωση και την ένταξή τους στην ελληνική κοινωνία.

 

«Συνεργαστήκαμε με θεσμικούς φορείς και οργανώσεις άλλων χωρών, μελετήσαμε τα διαφορετικά μοντέλα που εφαρμόζονται στην Ευρώπη, εδώ και δεκαετίες, τις καλές και κακές πρακτικές, το ελληνικό νομοθετικό πλαίσιο και πιστεύουμε ότι φτιάξαμε ένα απόλυτα ασφαλές περιβάλλον για τους ασυνόδευτους ανήλικους», εξηγεί η υπεύθυνη της δράσης Κλαίρη Παυλάκη.

 

Ο Σάμι* είναι το πρώτο παιδί που εντάχθηκε στη δράση. Ήρθε μόνος του στη χώρα μας, πριν από περίπου ένα χρόνο, αναζητώντας καταφύγιο και ασφάλεια, αφήνοντας πίσω συγκρούσεις, βία και την απώλεια δικών του ανθρώπων. Η ΜΕΤΑδραση στηρίζει τον Σάμι από τις πρώτες ημέρες του στην Ελλάδα, μέσω του Δικτύου Επιτροπείας Ασυνόδευτων Ανηλίκων και της δομής φιλοξενίας στη Χίο. Χάρη στην πρωτοβουλία αυτή, ο Σάμι πλέον κατοικεί σε διαμέρισμα στην Αθήνα, έχει το δικό του δωμάτιο, πηγαίνει στο σχολείο και αισθάνεται πιο σίγουρος να ονειρευτεί και να υλοποιήσει τα πρώτα του σχέδια.

 

Η Δέσποινα, το μέλος του Δικτύου Επιτροπείας της ΜΕΤΑδρασης που έχει αναλάβει την στήριξή του, αναφέρει: «Ο Σάμι είναι ένας φιλομαθής και συγκροτημένος έφηβος. Από την πρώτη στιγμή, με εντυπωσίασε η ευγένειά του και το γεγονός ότι πάντα χαμογελά, παρά τις δυσκολίες που έχει αναγκαστεί να αντιμετωπίσει από μικρή ηλικία. Είναι πολύ χαρούμενος που έχει τώρα τον δικό του χώρο και θα μπορεί να μελετά τα μαθήματά του. Το όνειρό του είναι να τελειώσει το σχολείο, κάτι που στερήθηκε στην πατρίδα του και καταβάλλει μεγάλες προσπάθειες γι’ αυτό. Είναι συγκινητικό το ότι το σχολείο του τον αγκάλιασε από την πρώτη μέρα, μάλιστα ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων κάνει προσπάθειες να συγκεντρώσει τα χρήματα που θα χρειαστούν για να καλυφθούν τα δίδακτρά του».

 

Η δράση υλοποιείται με την στήριξη της UNICEF, τη σημαντική συμβολή των Εισαγγελέων Ανηλίκων και Πρωτοδικών και του Δικτύου Επιτροπείας Ασυνόδευτων Ανηλίκων της ΜΕΤΑδρασης, καθώς και με τη συνεργασία του ΕΚΚΑ.

 

*Το όνομα του παιδιού έχει αλλάξει για την προστασία των προσωπικών του δεδομένων.

Κυκλική οικονομία

κυκλικη οικονομια2

Από τη κατοχή στην χρήση

Τα επόμενα χρόνια θα ακούμε όλο και πιο πολύ για την κυκλική οικονομία . Οι τεχνοκράτες προειδοποιούν ότι η πληθυσμιακή έκρηξη θα οδηγήσει σε μία ολοένα αυξανόμενη ζήτηση για πόρους γι’αυτό είναι σημαντικό να γίνει εξοικονόμηση πρώτων υλών σε παγκόσμιο επίπεδο και βέβαια αυτό είναι μια πρόκληση για την παγκόσμια κοινότητα. Η περιβαλλοντική υποβάθμιση άλλωστε οδηγεί σε οικονομική υπανάπτυξη.

Οι οικονομολόγοι σήμερα μιλούν για την αναγκαιότητα μιας κυκλικής οικονομίας η οποία θα μετασχηματίσει το επιχειρηματικό μοντέλο ανάπτυξης και θα οδηγήσει στην4η τεχνολογική επανάσταση.

Στην κυκλική οικονομία θα παράγουμε τα ίδια πράγματα αλλά θα καταναλώνουμε λιγότερες πρώτες ύλες και θα χρησιμοποιούμε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Οι περιβαλλοντικές αξίες θα έχουν προτεραιότητα και αυτό θα αλλάξει το αξιακό μας μοντέλο ανάπτυξης, για παράδειγμα θα υπάρχει νέος σχεδιασμός για τα κινητά τηλέφωνα, δεν θα αλλάζουμε συσκευές αλλά το κινητό μας θα αναβαθμίζεται με την αλλαγή μιας πλακέτας, επίσης θα υπάρχει επαναχρησιμοποίηση και ενοικίαση προιόντων για παράδειγμα δεν θα αγοράζουμε εργαλεία αλλά θα τα νοικιάζουμε για όσες μέρες τα χρειαζόμαστε, το ίδιο θα ισχύει και για τα αυτοκίνητα.

Θα αυξηθεί η αγορά μεταχειρισμένων ειδών, θα ανακυκλώνονται πολλά προιόντα και ο στόχος θα είναι να μην πετάμε τίποτα, επίσης θα γίνεται επαναχρησιμοποίηση του νερού και ενίσχυση των βιολογικών καλλιεργειών. Το χρήμα δεν θα είναι το μοναδικό μέσο συναλλαγής.

Η Ευρωπαική ένωση θα ενισχύσει την κυκλική οικονομία και η πρόβλεψη των οικονομολόγων της είναι ότι το 2030 θα υπάρχει μείωση 32%  στη χρήση πρώτων υλών και η κυκλική οικονομία θα αποφέρει κέρδη 1,8 τρις. Ευρώ.

Ήδη έχουν ξεκινήσει έρευνες σε πολλά πανεπιστήμια για εναλλακτικές πρώτες ύλες.

Οι Μέλισσες φέρνουν την άνοιξη

επανασυνδεση φυση1

Της Μαρίας Παπανικολάου

Από την αρχή του κόσμου τούτου ένα μικρό έντομο κρατά στις κεραίες του την ίδια την άνοιξη με την αναπαραγωγή χιλιάδων φυτών και λουλουδιών. Ετούτη την πολύχρωμη και ευωδιαστή εποχή, δεν μπορεί κανείς να μην παρατηρήσει τις μέλισσες απ’ άκρη σ’ άκρη να βουίζουν δουλεύοντας ακούραστα για να γεμίσει η ύπαιθρος αλλά και η πόλη με πολύχρωμα λουλούδια και φυτά. Με έναν εξαιρετικά απλό αλλά και σύνθετο τρόπο, τα περισσότερα φυτά είναι σταυροεπικονιαζόμενα. Αυτό σημαίνει, πως για να γονιμοποιηθούν πρέπει να μεταφερθεί γύρη από φυτό σε φυτό, αφού η γύρη από το ίδιο φυτό δεν γονιμοποιεί τα άνθη τους. Χωρίς γονιμοποίηση των ανθέων δεν παράγονται καρποί και χωρίς καρπούς, άρα δεν υπάρχει ούτε καρποφορία.

Πάνω από το 90% των φυτών γονιμοποιούνται μέσω της επικονίασης, της μεταφοράς γύρης δηλαδή από τις μέλισσες αυτό σημαίνει πως η ίδια η αξία της επικονίασης που παρέχει η μέλισσα στα φυτά αυτά υπολογίζεται ότι είναι 150 φορές μεγαλύτερη από την αξία των παραγόμενων μελισσοκομικών προϊόντων!

Το μέλι ως παράγωγο της μελισσοκομίας είναι από μόνο του ένα ισχυρό πανφάρμακο, ένα μεγάλο αγαθό για την διατροφή μας, όμως η εργασία των μελισσών κάθε άνοιξη παρέχει μια ανεκτίμητη προσφορά στη φύση και τον άνθρωπο, τη συνέχεια της ζωής στη φύση.  Η παρουσία των μελισσών έγινε αισθητή από τα πανάρχαια χρόνια και η μυθολογία προσπαθώντας να εξηγήσει το θαύμα αυτό έδωσε στη μέλισσα και το μέλι μια ξεχωριστή θέση.

Η θεά Μητέρα, η θεότητα που λατρευόταν πριν τους 12 θεούς είχε ως σύμβολο τη φτερωτή μέλισσα. Η θεά Μητέρα ήταν γυναικεία θεότητα που είχε σχέση με τη βλάστηση. Η Μέλισσα, στην Ελληνική Μυθολογία ήταν κόρη του βασιλιά της Κρήτης  Μελισσέα, αδελφή της Αμάλθειας και τροφός του Δία, όταν  βρέφος ακόμα η μητέρα του η Ρέα τον έκρυψε στο σπήλαιο Δικταίο στην Κρήτη, για να τον σώσει από τον Κρόνο. Όταν ο πατέρας του Δία, ο Κρόνος το ανακάλυψε, τη μεταμόρφωσε τη Μέλισσα σε σκουλήκι, αλλά ο Δίας αργότερα από ευγνωμοσύνη τη μετέτρεψε σε βασίλισσα-μέλισσα. Για αυτό το λόγο ένα επίθετο του Δία ήταν Μελλισεύς ή Μελισσαίος.

Σύμφωνα με το μύθο μια μέλισσα πήγε κάποτε στο Δία και του πρόσφερε μέλι. Εκείνος ευχαριστήθηκε πολύ και της είπε να ζητήσει όποια χάρη θέλει. Ο μύθος λέει ότι η μέλισσα του ζήτησε να μπορεί να μπορεί να χρησιμοποιεί το κεντρί της για να μπορεί να προστατεύει την κυψέλη και το μέλι. Και τότε ο Δίας της έκανε τη χάρη αλλά της είπε ότι «θα γίνει αυτό που θέλεις αλλά όταν θα κεντρίζεις θα χάνεις τη ζωή σου για το καλό της κυψέλης».

Μέλισσα λεγόταν και η Ιέρεια της θεάς Δήμητρας που μυήθηκε στα κρυφά μυστήρια της λατρείας της. Λένε πως όταν ζήτησαν από την ιέρεια Μέλισσα να αποκαλύψει τα μυστικά της θεάς Δήμητρας εκείνη αρνήθηκε και γυναίκες που λάτρευαν τη θεά την κομμάτιασαν, από τα κομμάτια του σώματός της γεννήθηκαν οι μέλισσες. Από τότε οι ιέρειες της θεάς Δήμητρας αλλά και της Περσεφόνης, ονομάζονταν Μέλισσες. Η μέλισσα ήταν συχνά σύμβολο παρθενίας γι’ αυτό και εμφανιζόταν συχνά ως σύμβολο ακόμα και της θεάς Αρτέμιδας. Ακόμα και οι 12 θεοί της Ελληνικής Μυθολογίας, τρέφονταν με αμβροσία και έπιναν νέκταρ, γιατί πίστευαν ότι έτσι αποκτούν αθανασία και δύναμη. Η αμβροσία ήταν μια τροφή που είχε σαν βάση της το μέλι, μια τροφή που βοηθούσε τους θεούς να μείνουν πάντα νέοι.

Ο ημίθεος ήρωας Ηρακλής σύμφωνα με το μύθο, προσέφερε μελόπιτα στον Κέρβερο για να τον αφήσει να περάσει στον Άδη. Άλλα και γενικά οι νεκροί έπρεπε να έχουν για το ταξίδι τους στον κάτω κόσμο μια μελόπιτα. Και ποιος δε γνωρίζει το μύθο του Δαίδαλου και του Ίκαρου και τα περίφημα φτερά από κερί κηρήθρας μελισσών που κατασκεύασε ο Δαίδαλος για να πετάξουν μακριά. Επίσης οι αρχαίοι πίστευαν, ότι αν μια μέλισσα ακουμπούσε στα χείλη ενός παιδιού, εκείνο θα αποκτούσε φοβερές ικανότητες στις τέχνες και τα γράμματα.

Το μέλι θεωρήθηκε επίσης, σύμβολο της έμπνευσης για τη γλυκιά του γεύση και τη μεθυστική του δύναμη. Η μέλισσα χρησιμοποιήθηκε σαν σύμβολο του αποικισμού, επειδή οι μέλισσες πετάνε από άνθος σε άνθος. Η μέλισσα θεωρείται σύμβολο ευημερίας και αφθονίας.

Οι μέλισσες στην Ελλάδα, σύμφωνα με τους επιστήμονες και τους μελισσοκόμους διατηρούν ακόμα μεγάλη πυκνότητα πληθυσμών παρά τις ανησυχητικές φωνές παγκοσμίως ότι ο αριθμός των μελισσών μειώνεται ή ότι οι μέλισσες επηρεάζονται από τα χιλιάδες ηλεκτρομαγνητικά κύματα ή την καταστροφή του περιβάλλοντος.

Ωστόσο, η εξαφάνιση των μελισσών είναι φαινόμενο της εποχής μας με ανυπολόγιστες συνέπειες για τον πλανήτη. Εκτός από την επικονίαση οι μέλισσες διατηρούν την βιοποικιλότητα στον πλανήτη σώζοντας λουλούδια και φυτά από την εξαφάνιση. Επιπλέον τα φυτοφάγα ζώα που βασίζονται στους καρπούς αυτών των φυτών για τη διατροφή τους θα εξαφανιστούν και θα τα ακολουθήσουν τα σαρκοφάγα. Είναι εμφανές ότι χωρίς τις μέλισσες το οικοσύστημα είναι καταδικασμένο να καταρρεύσει και οι συνέπειες θα είναι ανυπολόγιστες.

Είναι πραγματικά περίεργο που για πολλούς η σημασία των μελισσών είναι άγνωστη. Επιστήμονες μάλιστα κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και θεωρούν τις μέλισσες είδος υπό διωγμό. Δεν είναι λίγες οι φορές που ακούσαμε για προβλήματα μεταξύ μελισσοκόμων, αγροτών και κτηνοτρόφων την ώρα που σε άλλες χώρες οι αγρότες πληρώνουν τους μελισσοκόμους να τοποθετούν μελίσσια κοντά στις καλλιέργειές τους.

Το οικοσύστημα του πλανήτη απαιτεί ισορροπία. Μια ισορροπία που διαταράσσεται καθημερινά από πολλούς και ποικίλους παράγοντες. Η κλιματική αλλαγή είναι ένας από αυτούς. Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πάνω από 250.000 είδη φυτών με άνθη στηρίζονται στις μέλισσες για την ίδια τους την ύπαρξη. Ένας ενδεχόμενος κίνδυνος για τις μέλισσες θα είχε συνέπειες και για το είδος μας, άμεσες και έμμεσες. συνέπειες για την αγροτική παραγωγή.

Καταμεσής της άνοιξης μπορούμε όμως να ξεχάσουμε στοιχεία και στατιστικές και κάθε φορά που ακούμε μια μέλισσα να βουίζει δίπλα μας να κλείνουμε τα μάτια και να χαμογελάμε γιατί ο κόσμος των μελισσών, αυτός ο τόσο ξεχωριστός και ιδιαίτερος κόσμος είναι ο λόγος που χιλιάδες χρώματα και μυρωδιές από λουλούδια και φυτά γεμίζουν τη φύση και κάνουν τον πλανήτη μας τόσο ξεχωριστό

Άλλωστε όπως δήλωσε κάποτε ο Αϊνστάιν «η ανθρωπότητα έχει μόνο μερικά χρόνια ζωής από τη στιγμή που εξαφανιστούν οι μέλισσες».

Χρηματιστήριο αξιών, τρεις τρόποι ανάγνωσης

χρηματιστηριο αξιων3χρηματιστηριο αξιων2

Α

Αν παρακολουθήσουμε τις ειδήσεις του χρηματιστηρίου θα δούμε τους πίνακες με τις διακυμάνσεις των τιμών των μετοχών κάθε επιχείρησης ( όπως στην φωτογραφία ). Ουσιαστικά αυτές οι αυξομειώσεις  των χρηματιστηριακών καμπυλών είναι και μια κωδικοποιημένη πληροφορία για τον κόσμο που έχει δημιουργήσει ο άνθρωπος. Αποτυπώνει πολύ ξεκάθαρα τον λυσσαλέο ανταγωνισμό ανάμεσα στις επιχειρήσεις για κυριαρχία στην αγορά και επιπλέον την ψυχολογική κατάσταση των εργαζομένων σε αυτές για να αυξήσουν την κερδοφορία.

Επίσης αυτές οι διακυμάνσεις μας υπενθυμίζουν τις κυκλικές οικονομικές κρίσεις  του οικονομικού συστήματος  όπου κάθε περίοδος ανάπτυξης ακολουθείται από περίοδο ύφεσης. Όλοι γνωρίζουμε ότι η υπερκατανάλωση, η υπερδανειοδότητση, η υπερδανειοληψία, η υπερχρέωση των νοικοκυριών, η αύξηση των τιμών οδηγούν σε ανισορροπίες τις οικονομίες όπου χάνεται το μέτρο και όπως λέει ο φιλόσοφος « το κάθε τι που φτάνει στα άκρα, θα ανατραπεί για να καταλήξει σύντομα στον αντίποδα του, γι’αυτό και ο συνετός άνθρωπος αποφεύγει πάντα τις υπερβολές».

Β

Κοιτάζοντας τα οικονομικά γραφήματα προκύπτουν σημαντικά ερωτήματα.

Οι επιχειρήσεις είναι χρήσιμες και ωφέλιμες για τους ανθρώπους και τον πλανήτη;

Τι πρώτες ύλες χρησιμοποιούν; Βάζουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία;

Χρησιμοποιούν ανακυκλωμένα υλικά;

Προκαλούν ρύπανση στο περιβάλλον;

Σε τι συνθήκες εργάζονται οι υπάλληλοι; Σέβονται τα δικαιώματα των εργαζομένων;

Κάνουν αθέμιτο ανταγωνισμό;

Γ

Φύση σημαίνει απεριόριστη ποικιλότητα . Η φύση δημιουργεί συνεχώς νέες ισορροπίες, από το χάος δημιουργεί τάξη, από την ποικιλομορφία δημιουργεί απλότητα, από την πολυπλοκότητα δημιουργεί ποικιλία, από την ατέλεια δημιουργεί αρμονία, από την ασυμμετρία δημιουργεί συμμετρία.

Η ατέλεια όπως και η οικονομική ύφεση είναι αναγκαία  και χρήσιμη για να προκύψει η οικονομική ανάπτυξη και η ισορροπία. Η φύση συνεχώς μας λέει ότι τα πάντα βρίσκονται σε μια ρευστή αλλαγή.

 

 

 

 

 

Ραν ταν πλαν

ran tan plan5ραντανπλαν2

Ο Μόρις και ο Ρενέ Γκοσίνι οι εμπνευστές του θρυλικού Λούκι Λουκ , δημιούργησαν και τον σκύλο ραν ταν πλαν για να μιλήσουν ουσιαστικά για την πραότητα.

Ο ραν ταν πλαν είναι ένα πλάσμα με πηγαία και ανόθευτη συμπεριφορά, παρατηρούσε όλους τους ανθρώπους με τα ίδια μάτια πέρα από κρίσεις και επικρίσεις, ένιωθε χαρά και έπαιρνε ευχαρίστηση βοηθώντας τόσο τον Λούκι Λουκ όσο και παίζοντας με τους παράνομους Ντάλτον, εμπιστευόταν τόσο τον Λούκι Λουκ όσο και τους παράνομους Ντάλτον, βέβαια ο Λούκι Λουκ που αναγνώριζε την πραότητα του ραν ταν πλαν ήξερε με ποιο τρόπο θα μπορούσε άθελα του να τον βοηθήσει ο σκύλος αυτό για να χώσει τους αδελφούς Ντάλτον στην φυλακή.

Είναι σκύλος πιστός, νιώθει υπερήφανος που ο Λουκι Λουκ τον έχει χρήσει βοηθό του και θεωρεί τον εαυτό του έξυπνο, είναι και γενναιόδωρος πέρα από κάθε ανθρώπινο νόμο σύμφωνα μόνο με την ανάγκη του να αγαπά, και η αγάπη του είναι ανόθευτη, αγνή.

Η κοινωνία χλευάζει, ειρωνεύεται, διακωμωδεί, περιφρονεί την πραότητα και τον πράο άνθρωπο, οι χαρακτηρισμοί που χρησιμοποιεί είναι βλαμμένος, καθυστερημένος, κουτορνίθι, αγαθιάρης.

Ίσως η δυστυχία να πηγάζει από το γεγονός ότι οι άνθρωποι φοβούνται να εμπιστευτούν.

Σε μια κοινωνία όπου η πραότητα θα ήταν απόλυτη και καθολική δεν θα χρειαζόμασταν δικαιοσύνη, νόμους, φυλακές.

Ο πολιτισμός της καλλιέργειας συνέντευξη με την Μυρτώ Φοίφα Permaculture Re think

  1. Η δημιουργία του αγροκτήματος Φυσικής και Παραδοσιακής καλλιέργειας είναι ουσιαστικά μια προσπάθεια να αποκαταστήσετε και να υπενθυμίσετε την αρχική συνεργασία του ανθρώπου με την φύση;

Το Αγρόκτημα Φυσικής Καλλιέργειας Φοίφα είναι ενα εκπαιδευτικό αλλά και πολυλειτουργικό αγρόκτημα φυσικής και παραδοσιακής καλλιέργειας

Μέσα σε ενα περιβάλλον που λειτουργεί ως αυτάρκες φυσικό οικοσύστημα αλλά και πνεύμονα πρασίνου, πολύ κοντά στο κέντρο της πόλης, μαθητές όλων των ηλικιών και βαθμίδων,  αλλά και ομάδες ενηλίκων έρχονται σε επαφή με ποικίλλα γνωστικά αντικείμενα της εκπαίδευσης στην αειφόρο ανάπτυξη . με στοχο την έρευνα και θεμελίωση μιας ολιστικής και βιώσιμης οπτικής του φυσικού αλλά και του κοινωνικού μας περιβάλλοντος.

Φορέας Διαχείρισης είναι η RE:THINK κοιν.σ.επ η οποία και ως βασικό εκπαιδευτικό στοχο έχει της δόμηση μιας πιο “ έξυπνης και βιώσιμης  διαχείρισης της καθημερινότητάς  μας, βασισμένη σε μια ολιστική ενεργειακά οπτική.

Η ζωή και εργασία στο Αγρόκτημά μας αποτελεί μια διαρκή σπουδή στην δυνατότητα να ανακτήσουμε την αυτάρκεια στην καθημερινότητα μας και έτσι να οικοδομήσουμε  μια συλλογική περιβαλλοντική ηθική, όπου πολιτισμός και γεωργία είναι ένα και το αυτό. Βάζουμε έτσι τις βασεις για αυτό που εμείς ονομαζουμε στο Αγρόκτημα, “Πολιτισμό της Καλλιέργειας

Και στόχος αυτού ειναι να προσφέρουμε ένα αντίδοτο στις νέες γενιές και σε αυτό που βιώνουν σήμερα , δηλ την πλήρη αποξένωση από τον κύκλο της φύσης και τις φυσικές διαδικασίες.

  1. Που βρίσκεται το αγρόκτημα σας και ποιες καλλιέργειες περιλαμβάνει;

Το Αγρόκτημἀ μας βρίσκεται στην Καλαμάτα στην  Μεσσηνία. Το ενδιαφέρον είναι οτι η περιοχή περιμετρικά του Αγροκτήματος είναι η είσοδος της πόλης, πολύ κοντἀ στον Αστικό Ιστό.

Η ιστορία του Αγροκτήματος βασίζεται στην ιστορία του  Αγροτικού Σταθμού που υπήρχε στην Καλαμάτα ,τέλη του 19ου αιώνα. Από όσα θυμάμαι να μου έχει μεταφέρει ο πατέρας μου, Αθανάσιος Φοίφας,  ήταν μια μεγάλη έκταση που υπήρχε δυτικά της Καλαμάτας,  στην σημερινή περιοχή Γουλιμίδες, η οποία περιλάμβανε κλήρους γης, που δίνονταν σε αγρότες, προκειμένου να καλλιεργήσουν προϊόντα που επέστρεφαν στον κεντρικό χώρο του Αγροτικού Σταθμού.

Ήταν μια τεράστια περιοχή, περίπου 100 και κάτι στρέμματα, η οποία καλλιεργείτο συνεχόμενα από τους ντόπιους αγρότες για την τροφοδοσία, όχι μόνο της Καλαμάτας, αλλά και για εξαγωγές μέσω του τότε ανεπτυγμένου εμπορικού λιμανιού της πόλης.
Επιπλέον, υπήρχαν αποθήκες με σπόρους από διάφορες ποικιλίες, που συλλέγονταν από τους ίδιους τους αγρότες και διατίθεντο για τις νέες καλλιέργειες. Με άλλα λόγια, υπήρχε μια διαδικασία αυτάρκειας πάνω στην αγροτική παραγωγή, καθώς αυτό συνόδευε την ίδια την οικονομική λειτουργία της κοινωνίας. Με άλλα λόγια τότε υπήρχε η φυσική τάση στην ελληνική κοινωνία, να παράγει τα προιόντα που χρειαζόταν, στον βαθμό που μπορούσε και να κάνει και εξαγωγές!
Το αγρόκτημἀ μας έχει διατηρἠσει την καλλιέργεια των εσπεριδοειδών, παλαιές ποικιλίες πορτοκαλιών merlin, κ.α ενώ έχουμε αναπτύξει και τους «κήπους της Αυτάρκειας”, δηλ. Εποχικές καλλιέργειες, κηπευτικών που αποστέλονται ως καλάθια στους ενδιαφερόμενους. Εννοείται οτι ο τρόπος καλλιέργειας, είναι οργανικός, βιολογικός, βασισμένος στην Φυσική Καλλιέργεια και συγκαλλιέργεια των ειδών.

Παράλληλα διατηρούμε και μια Ανοιχτή και Επισκέψιμη Τράπεζα Σπόρων από Παραδοσιακές ποικιλίες για ελεύθερη από του πολίτες χρήση,

Το αγρόκτημά μας είναι πιστοποιημένο από την ΔΗΩ, ενώ παράλληλα υπάρχει συνεχόμενη συμβουλευτική υποστἠριξη τόσο στην καλλιέργεια, όσο και στην Ανάπτυξη της Ανοιχτής Τράπεζας Σπόρων αλλά  στις ποικίλες εκπαιδευτικές και ερευνητικές δράσεις του Αγροκτήματος, από το παράρτημα του Ινστιντούτου ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ Καλαμάτας.

  1. Ποια ανάγκη δημιούργησε την Τράπεζα Σπόρων, γιατί είναι σημαντικό να διαφυλάξουμε τις παραδοσιακές ποικιλίες;

Η ανάγκη διατήρησης των τοπικών ποικιλιών, για μένα ισούται με την  ανάγκη διατήρησης του πολιτισμού μας.

Οι παραδοσιακοί σπόροι συμβάλουν στην αγροτική βιοποικιλότητα. Η απουσία τους σημαίνει απώλεια της γενετικής βάσης αυτών των ειδών και αυτό έχει επίπτωση στην εξέλιξη και την δυνατότητα για επιλογή.

Η παραδοσιακή καθώς και η φυσική  καλλιέργεια αν φαίνεται να έχουν πολλά κοινά με την σύγχρονη βιολογική καλλιέργεια, έχουν  ένα ξεχωριστό σύνολο ηθικής και αρχών. Η κύρια διαφορά είναι στην προσέγγιση: η παραδοσιακή καθως και η μόνιμη καλλιέργεια εξετάζουν πώς όλα τα στοιχεία σε ένα σχέδιο αλληλεπιδρούν και λειτουργούν από κοινού.  Ουσιαστικά θα λέγαμε οτι η μόνιμη καλλιέργεια  ή η αειφορική καλλιέργεια είναι ο νεολογισμός της παραδοσιακής καλλιέργειας .Και  βασική ιδέα είναι ο ολιστικός τρόπος προσέγγισης της ανάπτυξης των φυτών,  ο οποίος και στηρίζεται στο στοιχείο της αυτάρκειας ,που χρειαζόμαστε να έχουμε στην καλλιεργητική διαδικασία.

Οι σπόροι  – που είναι η πηγή της ζωής μας, η ενσάρκωση της βιολογικής και πολιτισμικής μας ποικιλομορφίας, ο συνδετικός κρίκος  ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον της όλης Εξελικτικής διαδικασίας, η κοινή ιδιοκτησία των περασμένων, των σημερινών και των μελλοντικών γενεών, οι οποίες καλλιεργούν τη γη τους μέσα στα πλαίσια των κοινοτήτων τους εδώ και χιλιάδες χρόνια και είναι οι ίδιες οι ανα-παραγωγοί των σπόρων τους. Στις μέρες μας όμως παρατηρείται το φαινόμενο  να κλέπτονται από τους  αγρότες και να πωλούνται πάλι σε αυτούς από τις πολυεθνικές εταιρείες, όπως πχ την Monsanto (που έχει την έδρα της στις ΗΠΑ), ωσάν οι σπόροι αυτοί να  ανήκαν δικαιωματικά σε αυτές και να ήταν ανέκαθεν  ‘ένα εντελώς δικό τους  περιουσιακό στοιχείο’.

Για αυτό και εμείς προχωρήσαμε στην δημιουργία και ανάπτυξη μιας ανοιχτής στο κοινό τράπεζας Παραδοσιακών σπόρων, με την βοἠθεια λογής εθελοντὠν σποροφυλάκων, δηλ. ανθρώπων που μετέχουν σε αυτήν την ιδέα. Εμπνευστήκαμε από τις διάφορες ομάδες σποροφύλαξης που υπάρχουν στην χώρα μας αλλά και παγκοσμίως, όπως το Πελίτι και εν τέλει καταφέραμε να αναπτύξουμε μια τράπεζα σπόρων που έχει πάνω από 300 ποικιλίες, οι οποίες συνεχως ομως χρειάζεται να ανατροφοδοτούνται και να μοιράζονται!

Άλλωστε δεν κάναμε τίποτα περισσότερο από αυτό που κάνουν εκατοντάδες χρόνια όλοι οι παραδοσιακοί αγρότες. Τι κάνανε;

Οι αγρότες κρατούσαν σπόρο για να τον φυτέψουν την επόμενη χρονιά. Ελεύθερα ανταλλλάσαν  σπόρους  μεταξύ τους και μέσω της ελεύθερης ανταλλαγής και μεταφοράς κατάφεραν να δημιουργησουν έναν τεράστιο πλούτο διατροφικών ποικιλιών που είναι διαθέσιμες για την τροφική μας αλυσίδα.

 

  1. Ποιες είναι οι εκπαιδευτικές δράσεις του αγροκτήματος

 

Στο αγρόκτημα διενεργούνται εκπαιδευτικά προγράμματα για όλες τις βαθμίδες της σχολικής κοινότητας, για παιδιά αλλά και για ενήλικες πάνω στον “Πολιτισμό της Καλλιέργειας». Στόχος ειναι να δημιουργήσουμε εναν πρότυπο εκπαιδευτικο πολυλειτουργικό φυσικό αγρόκτημα,  όπου να παρέχεται αυτό που εμείς ονομάζουμε “Ολιστική Εκπαιδευση στη Φύση»

 

Τα προγράμματα έχουν ως αντικείμενο:

Τα γνωστικά αντικείμενα που ερευνώνται και αναπτὐσσονται είναι:

  1. Παραδοσιακή και φυσική καλλιέργεια,
  2.  Δημιουργία του δικού μας αειφορικού κήπου
  3. Τράπεζα Παραδοσιακών Σπόρων
  4.  Μείωση του περιβαλλοντικού μας αποτυπώματος,
  5.  Κομποστοποίηση (οικιακή και συνοικιακή)
  6. Δημιουργική επανάχρηση, ιδιοκατασκευές από άχρηστα υλικά (diy crafts)
  7.  Ανάγνωση και χρήση των θεραπευτικών βοτάνων και δημιουργία φυτικών προϊόντων (π.χ φυτικά ἐλαια, αφρόλουτρο κ.α)
  1. Οικοτεχνία

 

Μέσα στο 2017 εντάθηκαν οι επισκέψεις σχολείων, σχολικών ομάδων αλλά και γκρούπ ενδιαφερόμενων. Συνολικά μόνο μέσα στο 2017 πἀνω από 2100 μαθητές εκπαιδεύθηκαν στο πλαίσιο του ολιστικού εκπαιδευτικού προγρἀμματος.

Ο Πολιτισμος της Καλλιέργειας».

Οι μαθητές καλούνται  να δουλέψουν πάνω σε ένα διαφοροποιημἐνο μοντέλο μιας βιώσιμης ενεργειακά κοινωνίας , εναρμόνισμένη  με τις φυσικές διαδικασίες. Το εκπαιδευτικό έργο του “Αγρόκτηματος Φοίφα-RE:THINK» στοχεύει στην δημιουργίας ενός «ανοιχτού βιωματικού σχολείου», υποστηρικτικό και ανοιχτό προς το Δημόσιο σχολείο και  με κεντρικό στόχο την ανάπτυξη του “Πολιτισμού της Καλλιέργειας».

 

Ταυτόχρονα ο χώρος τους αγροκτηματος  είναι προσαρμοσμένος για ελεύθερο παιχνίδι και αναψυχή ολόκληρης της οικογένειας.

Από το 2014 που ξεκίνησε πιο οργανωμένα το εκπαιδευτικό του έργο του “Αγρόκτηματος Φυσικής Καλλιέργειας Φοίφα- RE:THINK” ,χιλιάδες πλέον παιδιά έχουν:

  • εξοικειώθεί με τεχνικές φυσικής καλλιέργειας είτε για το σπίτι τους , είτε για τον κήπο του σχολείου τους,
  • έρθει σε επαφή με την λειτουργία , λογική της Ανοιχτής Τράπεζας Σπόρων μας , όπως και βοήθησαν στην αναπαραγωγή και ανατροφοδότησή της με ανοιχτό, παραδοσιακό, πολλαπλασιαστικό υλικὀ.
  • εξοικειώθεί στην καθημερινή τους πρακτική στην φυσική κομποστοποίηση. Μάλιστα δεκάδες ήταν τα σχολεία που υιοθέτησαν κομποστοποιητή, στο πλαίσιο της ανάπτυξης Δικτύου Συνοικιακής Κομποστοποίησης
  • εξοικειώθεί με “ έξυπνες” τεχνικές δημιουργικής επανάχρησης είτε για χρηστικές, είτε και εικαστικές κατασκευές.

 

 

Τα εκπαιδευτικό έργο του Αγροκτήματος Φοίφα-RE:THINK έχει συμπεριληφθεί και στα πρακτικά του Παννελήνιου Δικτυου Εκπαιδευτικών Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ,ενώ υπάρχει εκτεταμενη αναφορά σε εκπαιδευτικά περιοδικά και site πανελλήνιας εμβέλειας. Eνώ μόλις πρόσφατα τα εκπαιδευτικά του προγρἀμματα εγκρίθηκαν και απο το Υπουργείο Παιδείας,

 

 

  1. Πραγματοποιείτε και ένα πρόγραμμα κομποστοποίησης στην Καλαμάτα, έχετε την συμμετοχή και την στήριξη της τοπικής κοινωνίας; Ποιος είναι ο απολογισμός αυτής της δράσης;

 

Ενα σημαντικότατο επίτευγμά μας και μοναδικό στην Ευρώπη είναι η σταδιακή θεσμοθέτηση και Ανάπτυξη του Δικτύου Συνοικιακής Κομποστοποίησης σε  συνεχόμενη συνεργασία με τον Δήμο Καλαμάτας , ένα Δίκτυο Κοινωνικής διαχείρισης των απορριμμάτων από τους ίδιους τους πολίτες.

Καθώς αποτελεί κοινωνική και περιβαλλοντική καινοτομία το γεγονός ότι ο ίδιος ο πολίτης  έχει την δυνατότητα στον δημόσιο χώρο να αξιοποίησει τα οργανικά του απορρίματα προς όφελος του και εντελώς δωρεάν για τον ίδιο.

Στην Καλαμάτα το Δίκτυο Συνοικιακής Κομποστοποίησης ξεκίνησε πιλοτικά το 2012 αλλά  σε ευρύτερη διάσταση το 2014 με την  τοποθέτηση 61 κάδων κομποστοποίησης σε γειτονιές και σχολεία. Στο διάστημα 2014-2015 είχε ήδη απορροφήσει συνολικά 800 περίπου τόνους οργανικών απορριμάτων. Ενω οι εστίες οργανικών, που  αρχικά είχαν δηλωθεί μέσα στο 2014 είχαν φτάσει τις 200 και αυξάνονταν.

Στο διάστημα 2015-2016 οι κομποστοποιητές μειώθηκαν στους 58 αλλά η χρήση παρέμενε μεγάλη, καθως οι κομποστοποιητές στο συνόλό τους ήταν γεμάτοι, έστω και αν πολλοί χρειαζόντουσαν αλλαγή λόγω φθοράς χρήσης και χρόνων. Οι χρήστες διπλασιάστηκαν , όπως και οι εισροές των οργανικών στους κομποστοποιητές.

Ομως δεν πρέπει να ξεχνάμε οτι το Δίκτυο Συνοικιακής Κομποστοποίησης, πέρα απο τους χρήστες τους , ως βασικό αρωγό έχει και οφείλει να έχει τον Δήμο. Τόσο για να ειναι λειτουργικό αλλά και προσιτό σε όλους.

Τἐλος υπάρχουν και πολλές νέες αιτἠσεις ιδιωτών αλλά και σχολείων για  εγκαταστάσεις  κομποστοποιητών και εκπαίδευσεις εντός της σχολικής κοινότητας. Σχολεία που έχουν αναλάβει κομποστοποιητές έχουν κάνει πραγματικά αξιέπαινη δουλειά στην ευαισθητοποίηση των μαθητὠν και γονέων και έχουν σταθεί σημαντικοί αρωγοί του Δικτύου Συνοικιακής Κομποστοποίησης και του ευρυτερου εκπαιδευτικού έργου της RE:THINK ΚΟΙΝΣΕΠ. Γενικά το Δίκτυο Συνοικιακής Κομποστοποίησης έχει κερδίσει το ενδιαφέρον διαφόρων φορέων , όπως π.χ το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλοντος και Πολτισμού, έχει ταξιδέψει στην Δήμο Μυκόνου, στον Δήμο Δ.Μάνης και στην Μυτιλήνη με πιλοτικές εγκατάστασεις κομποστοποιητών, ενώ προσφάτως εγκαινιάσαμε μια νέα συνεργασία με το Ινστιντούτο Κοινωνικής Οικολογίας της Βιέννης, απο το Alpen Adria University.

 

 

  1. Ο άνθρωπος ανήκει στη Γη, μπορεί σήμερα να συμφιλιωθεί η ανάπτυξη με το περιβάλλον;

 

Έτσι οπως αντιμετωπίζουμε τη ζωή μας , με μία επεκτατική , κυριαρχική λογική είναι πολλαπλά δύσκολο ο άνθρωπος να συμφιλιωθεί καταρχάς με τον εαυτό του και κατα επέκταση με το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον του. Ο άνθρωπος φυσικά και ανήκει στην Γή, έχει αδυναμίες , πάθη και υπόκειται στους ίδιους νόμους που υπόκεινται όλα τα έμβια όντα. Το υπερεγώ που έχει αναπτύξει τον εμποδίζει από το να συνθεθεί με τον “όλον» γύρω του.

Προσωπικά δεν πιστεύω τόσο στην έννοια Βιώσιμη Ανάπτυξη, όσο στην σημασία της Προσωπικής Ανάπτυξης.

Που ενέχει την έννοια Αειφορίας, γιατί πηγάζει συνεχόμενα…

Χρειἀζεται να ξανα-αγαπήσουμε και να τον εαυτό μας.  Αν αγαπάμε και φροντίζουμε ο ἐνας τον άλλον , μόνο τότε θα μπορέσουμε να αναπτυχθούμε…αρμονικά με το όλον.

Η φύση μας δίνει αυτήν την δυνατότητα, Ας μην κλείνουμε άλλο αυτήν την πόρτα.

 

…….παραμύθι να αρχινίσει

Όλοι έχουμε ταυτιστεί με τους ήρωες και τις ηρωίδες των αγαπημένων μας παραμυθιών, ουσιαστικά τα παραμύθια είναι μια γνωριμία και συνάντηση με τον εαυτό μας. Η κ. Σοφία Ασλανίδου, αφηγήτρια, θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε την πολιτισμική αξία των παραμυθιών.παραμυθια2

1.Γιατί είναι σημαντική η διάδοση και η ανάδειξη των παραμυθιών, των μύθων και των θρύλων;

Σήμερα ο άνθρωπος κινείται κατά κύριο λόγο μηχανιστικά. Παρασύρεται εύκολα από το τι κάνει ο ένας και ο άλλος ή το σύνολο.  Έτσι δεν έχει την δυνατότητα να σταθεί για λίγο και να παρατηρήσει τον εαυτό του ή να αξιολογήσει τα πράγματα συμφώνα με τις προσωπικές του ανάγκες και δυνατότητες.  Αυτό τον κάνει ανικανοποίητο, και τον αποσυνδέει από το ασυνείδητό του.  Τα παραμύθια όπως και οι μύθοι και τα όνειρα κάνουν κάτι το εκπληκτικό: Επανασυνδέουν τον άνθρωπο με τον βαθύ κόσμο του ασυνείδητου. Μέσα στα παραμύθια υπάρχουν ιδέες που εκφράζουν μια βαθιά και ανεκτίμητη αλήθεια που μπορεί να την εφαρμόσει πάνω σε καθημερινές ανθρώπινες καταστάσεις.  Κάθε παραμύθι αλλά και μύθος έχει θεραπευτική επίδραση και αξία.

Μιλάει σε μια γλώσσα σε όλους γνωστή, τη γλώσσα της ψυχής. Ακούγοντας παραμύθια συνδεόμαστε με έναν κόσμο αόρατο μέσα μας, και με την μνήμη που υπάρχει στο κύτταρο μας και έρχεται από πολύ παλιά.

Ο παραμυθάς είναι ένας κουβαλητής της ιστορίας και την μεταφέρει από γενιά σε γενιά.  Το παραμύθι είναι ένας σπόρος που τρυφερά τον παίρνει στα χέρια του και τον φυτεύεις με τον δικό του τρόπο στο δικό του χώμα.

Με τα παραμύθια τρέφουμε σχέσεις. Μια σχέσεις είναι αυτή μεταξύ του παραμυθιού του παραμυθά και αυτού που ακούει το παραμύθι. Επίσης δημιουργεί σχέσεις με το παραμύθι και τους πολλούς ρόλους του παραμυθιού.

Τα παραμύθια στοχεύουν στην ωριμότητα και την ένωση μέσα από πολλά και διαφορετικά κανάλια.

 

  1. Στην Αφρική επιβιώνει ακόμη σε κάποιες χώρες η πολιτισμική παράδοση των παραμυθάδων που ταξιδεύουν από χωριό σε χωριό και αφηγούνται παραμύθια στις πλατείες, στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια γίνεται προσπάθεια αναβίωσης αυτής της παράδοσης μέσα από φεστιβάλ, στην Ελλάδα υπήρχε αυτή η αφηγηματική συλλογική εμπειρία αφήγησης;

 

Σε πολλές φιλές της Αφρικής οι άνθρωποι το πρώτο πράγμα που έκαναν μόλις ανέτειλε ο ήλιος ήταν να κάτσουν σε κύκλο και να αφηγηθούν το όνειρά τους στον σοφό της φυλής (elder). Μέσα στο όνειρο της νύχτας ήταν κρυμμένη η αλήθεια της μέρα τους.  Η λέξη παραμύθι στους Αβοριγίνες είναι η ίδια και η λέξη όνειρο, το παραμύθι παρά + μύθος που έρχεται από τη λέξη παραμυθούμαι δίνει στην ζωή θάρρος, προτροπή, παρηγορια, ανακούφιση, και υποστήριξη.  Παραμυθάδες ταξιδεύουν στα μακρινά ταξίδια των ναυτικών και τους συντροφεύουν στις ατέλειωτες βραδινές τους ώρες.

Λένε,  πως στην άκρη του κόσμου εκεί που τελειώνει η γη, αρχίζει ο ωκεανός. Κι εκεί στην άκρη της γης, εκεί που τελειώνει ο κόσμος κι αρχίζει ο ωκεανός, είναι ένας βράχος και κάθετε ένας παραμυθάς, κι άλλοι λένε πως δεν κάθεται μα στέκεται όρθιος κι αντικρίζει τον ωκεανό…. Και τι κάνει ένας παραμυθάς; Λέει ιστορίες και όλο λέει και λέει και λέει. Και ο ωκεανός ακούει μαγεμένος. Άλλοι λένε πως ο ωκεανός μπορεί και να κοιμάται και να ονειρεύεται…. και ο παραμυθάς λέει ιστορίες για την μάνα γη  και για τον πατέρα ουρανό, ιστορίες για ανθρώπους και για ζώα, λέει αλήθειες και ψέματα, κι όλο λέει…. Και δεν σταματά παρά μόνο για να πιεί μια γουλιά νερό και για να μην κολλήσει η φωνή του. και λέει λέει και κανένας δεν ξέρει τι θα συμβεί, κανένας δεν ξέρει τι θα κάνει ο ωκεανός σαν πάψει να ακούει ιστορίες, Γι’ αυτό κι εμείς λέμε ιστορίες συνέχεια.

Από την αγάπη των παραμυθάδων να λένε παραμύθια ξεκίνησαν και τα φεστιβάλ. Εκεί συναντώνται οι παραμυθάδες με όσους αγαπάνε να ακούνε παραμύθια. Οι πρώτοι επαγγελματίες παραμυθάδες εμφανίζονται ξαφνικά στις αρχές του ΄70 όπου γίνεται η επανάσταση των παραμυθιών.  Γάλλοι παραμυθάδες λένε ότι ξεκίνησαν από το Μάι του ΄68 όταν το σύνθημα της επανάστασης ήταν «φαντασία στην εξουσία»  Το παραμύθι εμφανίστηκε ταυτόχρονα σε Γαλλία, Αγγλία, Γερμανία και Σκανδιναβία και με απίστευτη ταχύτητα εξαπλώθηκε παντού.  Μόνο στην Γαλλία υπάρχουν σήμερα 3000 παραμυθάδες και 250 φεστιβάλ παραμυθιών. Το παραμύθι είναι η επανάσταση ενάντια στην ηλεκτρονική εικόνα. Αυτός ο απλός λαϊκός λόγος που είναι γεμάτος εικόνες μπόρεσε να σταθεί απέναντι στην ηλεκτρονική εικόνα.

Στην Ελλάδα σήμερα γίνονται επίσης πολλά φεστιβάλ, άλλα είναι μεγαλύτερα και άλλα μικρότερα μα πάντα υπάρχει η ίδια χαρά οι παραμυθάδες να λένε και να ακούνε παραμύθια και να διασταυρώνονται να συνδέονται να ανταλλάσουν εμπειρίες και παραμύθια.  Στην Ελλάδα γίνονται φεστιβάλ παραμυθιών στον Άγιο Γεώργιο Πηλίου, στη Χίο, Στην Κέα, στην Αθήνα, στην Μυτιλήνη, στην Νίκαια, στο Περιστέρι, στην Κοζάνη και τον τελευταίο καιρό πολλές νέες ομάδες παραμυθάδων οργανώνουν τοπικά φεστιβάλ στις γειτονιές τους, και έτσι το παραμύθι απλώνεται παντού.

  1. Όλοι θυμόμαστε και αναπολούμε τα παραμύθια των παιδικών χρόνων, η ταύτιση με τους ήρωες των παραμυθιών πόσο βοηθητική είναι για την κατανόηση και την σύνδεση με τα βαθύτερα συναισθήματα μας;

Όλοι θυμόμαστε παραμύθια και όλοι είχαμε τα αγαπημένα μας παραμύθια.  Αυτά μπορούμε να τα λέμε και να τα ακούμε κάθε μέρα και να μην βαριόμαστε. Το παραμύθι όσο το λέμε τόσο το ζούμε και τόσο τα ανακαλύπτουμε.

Η ταύτιση με τους ρόλους του παραμυθιού είναι όπως και στα όνειρα. Όλοι οι ρόλοι σε ένα παραμύθι δείχνουν τις πολλές διαφορετικές πλευρές του ίδιου ανθρώπου.   Στο παραμύθι της Κοκκινοσκουφίτσας εγώ η Κοκκινοσκουφίτσα εγώ ό λύκος εγώ ο ξυλοκόπος εγώ η γιαγιά και η μάνα.   Όταν μπορώ να βρω και να συνδεθώ με τους πολλούς ρόλους ενός παραμυθιού έρχομαι σε επαφή με όλα μου τα συναισθήματα. Κατανοόντας τους ρόλους του παραμυθιού κατ’ αρχήν μπορώ να υποστηρίξω αφηγηματικά όλους τους ρόλους  αλλά και τον κόσμο γύρω μου.

  1. Έχουν τα παραμύθια θεραπευτική δύναμη;

Μια φορά και έναν καιρό… λέει ένα παραμύθι και έτσι σε παίρνει μαζί του σε ένα ταξίδι με μια σύμβαση ότι θα πούμε ψέματα. Όμως τα παραμύθια δεν λένε ψέματα, απλά έχουν την  αλήθεια κρυμμένη.  Τα παραμύθια δεν έχουν γεωγραφικό τόπο, ούτε ονόματα, μιλάνε για κοινούς ανθρώπους ξυλοκόπους, κυνηγούς, μικρούς, μεγάλους, αδέλφια, ζευγάρια, βασιλιάδες παίρνουν το όνομα από τα χαρακτηριστικά και την ιδιότητα. Μιλάνε για το απόλυτο εδώ και τώρα, και τηρούν τα όρια ανάμεσα στο θεμιτό και το αθέμιτο, βοηθώντας τον άνθρωπο να κάνει την μετάβαση από τον κόσμο του παιδιού στον κόσμο της ενηλικίωσης. Η μετάβαση αυτή απαιτεί να ξεπεράσει κανείς τον παλιό του εαυτό, και προκειμένου να ενισχύσει το άτομο να ξεπεράσει τον φόβο της μετάβασης, σχεδόν πάντα έχει καλό τέλος. Στο παραμύθι δεν υπάρχει καλό και κακό αλλά λειτουργικό και δυσλειτουργικό. Αυτό που λειτουργεί ζει καλά και αυτό που δεν λειτουργεί πεθαίνει. Τέλος ο ρόλος του βασιλιά και της βασίλισσας δεν είναι τίποτε άλλο από το ανώτερο επίπεδο ωριμότητας. Το παραμύθι δεν μιλάει στη λογική αλλά μιλάει στην ψυχή. Μιλάει στη σκιά του συλλογικού ασυνείδητου και σε βοηθάει να την δεις. Τι είναι η σκιά? Είναι η πλευρά μας που αναπτύσσεται λιγότερο.

Η ωριμότητα είναι ένας δρόμος στενός σκοτεινός και δύσβατος που όμως αξίζει τον κόπο. Το παραμύθι είναι ένα πικρό χάπι. Η δράση του παραμυθιού και  οι ήρωες του είναι απλά η επικάλυψη του με ζάχαρη για να καταπιούμε εύκολα. Αυτό τα κάνει θεραπευτικά.

Μια ιστορία για τους Πυγμαίους της Αφρικής λέει πως στις τελετές μύησης για την μετάβαση στην ενηλικίωση οι νεαροί έφηβοι μαζί με τους μυητές τους παραμένουν στην ζούγκλα μακριά από την γονική τους εστία για μια εβδομάδα. Κάθε μέρα περνάνε από μια δοκιμασία (τους στερούν την τροφή, το νερό, τους αφήνουν στο απόλυτο σκοτάδι τους θάβουν ζωντανούς, του βάζουν να σκοτώσουν άγρια ζώα). Την τελευταία μέρα όσοι παραμένουν και δεν το έχουν βάλει στα πόδια ή δεν έχουν τραυματιστεί ή σκοτωθεί πρέπει να περάσουν μια τελευταία δοκιμασία Πρέπει να διασχίσουν πάνω στο μονοπάτι της επιστροφής στο χωριό, μια γραμμή από ξερά φύλλα. Αυτή είναι η στιγμή που οι περισσότεροι εγκαταλείπουν τον αγώνα τους πιστεύοντας ότι θα τους συμβεί κάτι τρομακτικό αν δεν βλέπουν τι βρίσκεται κάτω από την πατημασιά τους. Όσοι αποφασίζουν να περάσουν αυτή τη γραμμή δεν τους συμβαίνει τίποτα κακό. Αυτοί μόνο βλέπουν ότι δεν ήταν τίποτα παραπάνω από μια γραμμή ξερά φύλα. Όσοι περνούν πάνω από τα ξερά φύλλα γίνονται ενήλικες και αυτοί μόνο μπορούν να παντρευτούν και να κάνουν παιδιά.

Έρχεται λοιπόν το παραμύθι και σου λέει «αν φοβάσαι μην το κάνεις και αν το κάνεις μη φοβάσαι».

  1. Τα παραδοσιακά λαϊκά παραμύθια λειτουργούσαν τα παλιά τα χρόνια και ως μια μορφή συλλογικής ψυχοθεραπείας και καθοδήγησης;

Τα παραδοσιακά λαϊκά παραμύθια βοήθησαν να αναπτυχθούν δεσμοί συνεργασίας μεταξύ των ανθρώπων και κατανόησης της ζωής. Δεν σε καθοδηγούν μόνο σου δείχνουν μέσα από τις ιστορίες επιλογές και το δώρο της κάθε επιλογής.  Μιλάνε για τη σχέση ζωής και θανάτου, και πως το αθάνατο νερό χρησιμοποιείτε για να ζωντανέψει τον ήρωα που πέτρωσε ή αρρώστησε από μια δράση ή έναν καημό κλπ. Έχει μαγικά αντικείμενα που ταυτίζονται με την εξωτερική ψυχή του ήρωα. Έχει αριθμούς όπως το 3 που μιλάει για τρείς επαναλήψεις, τρεις δοκιμασίες, τρία παιδιά που αν ο πρώτος και ο δεύτερος δεν τα καταφέρει ο τρίτος θα κάνει την αλλαγή. Έχεις το 40 με τις 40 πόρτες που μόνο τις 39 μπορείς να ανοίξεις, έχει φαγητά για πλούσιος και άλλα για φτωχούς, που όταν είναι άφθονα δείχνει ισχύ μα πάνω από όλα δίνει και την δύναμη της επιβίωσης. Έχει ένα παραμύθι που δυο γέροντες σκέφτονται τι να αγοράσουν με ένα γρόσι που βρήκαν χωρίς να πετάξουν κάτι; Στα φιστίκια πετάνε το τσόφλι στα κάστανα το ίδιο και στο τέλος καταλήγουν να πάρουν μέλι και εκεί κόλλησαν όλοι σε αυτό. Μιλάει για το ανάλατο φαγητό κάνει τον βασιλιά να καταλάβει ότι κακώς έδιωξε την κόρη του όταν προσβλήθηκε που του είπε ότι τον αγαπά σαν το αλάτι. Γονείς – παιδιά που η σχέση τους αποτελεί συνήθως πεδίο συγκρούσεων ή πεδίο θυσίας, δείχνει  πως στις σχέσεις αυτές η ισορροπία εξασφαλίζεται μέσα από την αλληλοβοήθεια και την συνεργασία όλων των μελών της.  Μιλάει για την φροντίδα του γονιού όταν τα παιδιά είναι μικρά και την ανάγκη του για φροντίδα όταν αυτός μεγαλώσει. Η αγάπη του γονιού εμφανίζεται και όταν πρέπει να αφήσει τα παιδιά του να φύγουν ακόμα και όταν δεν το θέλει. Μιλάει για θάλασσα ς τόπο περιπέτειας με γοργόνες και χελώνες, για μουσικά όργανα. για σπίτια και παλάτια, για πεντάμορφες γυναίκες ως υπερφυσική δύναμη και μια αντιπαράθεση ανάμεσα σε άντρα και γυναίκα. Μιλάει για τιμωρίες και για την αναζήτηση της τύχης που όταν την βρει την αρπάζει από τα μαλλιά.

Ένας απέραντος κόσμος που θα  μπορούσαμε να μιλάμε ατελείωτα. Και αν η ενημερώτητα και η συνειδητότητα του τι υπάρχει είναι θεραπεία, ναι το παραμύθι είναι θεραπευτικό.

 

  1. Τι είναι αυτό που κάνει ένα παραμύθι διαχρονικό και παγκόσμιο;

 

Σε όλο τον κόσμο λέμε τα ίδια παραμύθια, τα παραμύθια ταξιδεύουν από στόμα σε στόμα και όσο ταξιδεύουν τόσο αλλάζουν. Έτσι δημιουργούνται και οι παραλλαγές.

Αυτό φαίνεται από την εποχή που άρχισε η καταγραφή τους. Οι αδελφοί Γκρίμ είπαν ότι τα παραμύθι είναι ένας πολύτιμος λίθος που σκορπίστηκε στη γη και σκεπάστηκε με χόρτα και λουλούδια. Γεννήθηκαν από ανθρώπους για τις ανάγκες της ψυχής τους. Μπορεί να φτάσαμε στο φεγγάρι και η τεχνολογία να έχει εκτιναχτεί, όμως η ανθρώπινη ζωή είναι η ίδια. Μια φορά ήμουν με μια φίλη μου στην Κρήτη. Συνάντησε ένα κοντοχωριανό της ψαρά και την ρώτησε  «εσύ ποιανού είσαι» και εκείνη απάντησε είμαι της οικογένειας των Πα….έων και δεν είμαι από την μεριά των γιατρών αλλά από την μεριά των αγροτών. Εκείνος τότε την κοίταξε στα μάτι και της είπε -«κόρη μου η ζωή η ίδια είναι» Αυτή η ζωή που είναι ίδια από τότε που ο άνθρωπος εμφανίστηκε στη γη κάνει και το παραμύθι διαχρονικό.

 

  1. Πείτε μας ένα παραμύθι που ενσωματώνει οικουμενικές αξίες

 

Όταν γεννήθηκε το κοράκι, χαρούμενος ο πατέρας του, του έδωσε αυτή την υπόσχεση:

-Γιέ μου εσύ που έρχεσαι σε μένα ούτε και ξέρω από που, θα σου δώσω την δύναμη να δημιουργήσεις έναν κόσμο!

Τον δίδαξε. Σαν ήρθε η ώρα, του έδωσε την δύναμη να δημιουργήσει έναν κόσμο!  Και το κοράκι

δημιούργησε έναν κόσμο!

Όμως ο κόσμος αυτός ήταν μαύρος. Η βασιλεία του κράταγε μοναχά την νύχτα. -«Ορίστε, λοιπόν, τα πράγματα δεν είναι ωραία» σκέφτηκε αμήχανο το κοράκι. «Χρειάζεται και μέρα σ’ έναν καλοκαμωμένο κόσμο» και τότε αναζήτησε το φως. Ρώτησε παντού αν το είχε δει κανείς. Έτσι έμαθε ότι πάνω από τον ποταμό Νάς μέσα σε ένα χαμόσπιτο, ήταν ένας λευκός που το φύλαγε για τον εαυτό του, κρυμμένο σε ένα σακί.

Ο άνθρωπος αυτός ήταν ισχυρός. Είχε μια κόρη. Το κοράκι σκέφτηκε: -«Θα μικρύνω θα γίνω κόκκος άμμου και θα βουτήξω στην κούπα όπου πίνει η κόρη» η Κόρη ήπιε νερό, κατάπιε το κοράκι και έμεινε έγκυος. Ύστερα από εννέα μήνες γέννησε ένα παιδί.  Τα μάτια αυτού του παιδιού έλαμπαν σαν μαργαριτάρια. Μόλις βγήκε στον κόσμο, έριξε πρώτα μια ματιά δεξιά, μετά άλλη μια αριστερά. Στον τοίχο απέναντι από την πόρτα ήταν κάτι κρεμασμένα σακιά. Βρίσκονταν εκεί που επιθυμούσε. Βρισκότανε στο σπίτι του ανθρώπου πάνω από τον ποταμό Νάς.  Σε ένα χρόνο το μωρό μεγάλωσε. Όταν πια μπορούσε να περπατήσει, έγινε κλαψιάρης και άρχισε να μην αφήνει σε ησυχία την μητέρα του και τον παππού του, σκαρφάλωνε από τον έναν στον άλλον και τους έδειχνε τον τοίχο. Μια ολόκληρη βδομάδα γινόταν αυτό. Τότε ο άνθρωπος μουρμούρισε:

-«Κόρη  μου δώσε στον εγγονό μου το ακριανό σακί. Είναι αυτό με τα άστρα».

Το παιδί έπαιξε καταγής με το σακί με τ΄ άστρα και ύστερα το έσπρωξε να τσουλήσει ως το τζάκι. Εκεί το τραβολόγησε, το δάγκωσε, το έσκισε και όλα τα άστρα ελευθερωθήκαν, ανέβηκαν  στον ουρανό από την καπνοδόχο και σκορπίστηκαν παντού μέσα στο σκοτεινό ουρανό.

Την άλλη μέρα το παιδί άρχισε πάλι να κλαίει. Ξελαρυγγιάστηκε, του κόπηκε η ανάσα και λαχάνιασε τόσο ώστε φοβήθηκαν ότι θα πέθαινε. Η μητέρα του το κανάκεψε, του έδωσε να πιπιλίσει ένα κομμάτι ζαχαροκάλαμο, το πήρε ανάμεσα στα στήθια της, του τραγούδησε ένα νανούρισμα. Τίποτα δεν μπορούσε να το ηρεμήσει.

-«Ξέρω πολύ καλά τι θέλει, είπε τέλος ο παππούς. Θέλει το σακί με το φεγγάρι. Δωσ’ του το κόρη μου».

Έπαιξε για λίγο με το σακί με το φεγγάρι. Μια με το κούτελο, μια με τον ώμο, το έσπρωξε ως το τζάκι.

έβαλε μπρός νύχια και δόντια, έλυσε τα σχοινιά και το φεγγάρι ανέβηκε από την καπνοδόχο και πήγε στον ουρανό όπου και έμεινε.

Τότε το παιδί έμπηξε τέτοια ουρλιαχτά που τα δοκάρια της στέγης άρχισαν να τρέμουν κι οι τοίχοι να σείονται. Μες στα ορθάνοιχτα μάτια του, όπου έλαμπαν τα δάκρυα, πρόβαλλαν τα εφτά χρώματα του ουράνιου τόξου. Είδαν για τα καλά πως δεν ήταν ένα συνηθισμένο παιδί. Ένας παππούς, όμως πιο πολύ κι από την κόρη του αγαπά τον εγγονό του, κυρίως όταν είναι ο πρωτότοκος, και ο άνθρωπος το μόνο που είδε ήταν το αγόρι του μες στα κλάματα και το μόνο που ένιωθε ήταν τυφλή ανησυχία.  -«Κόρη μου είπε τέλος, θέλει το τελευταίο σακί. Δωσ’ του το, μου φαίνεται πως θα το ευχαριστηθε»ί.

Όταν το πήρε στα χέρια του το παιδί, έκανε ένα «κρά» και την ίδια στιγμή έγινε κοράκι.  Έβαλε το σακί ανάμεσα στα πόδια του, πέταξε από την καμινάδα κι άνοιξε το σακί στους αιθέρες.

 

Βλέποντας το αυτό, ο άνθρωπος στο χαμόσπιτο στη άκρη του ποταμού Νάς χτύπησε κάτω το πόδι έσφιξε τη γροθιά του χτύπησε το κεφάλι του και φώναξε μέσα από την καμινάδα:

-«Κοράκι κοράκι με ξεγέλασες! Αχ θα έπρεπε να σε έχω αναγνωρίσει! Θεούλη μου δώσε μου πίσω τα υπάρχοντα μου! «

Το κοράκι όμως δεν άκουσε. Ήταν ψηλά στο φως. Η πρώτη μέρα μόλις είχε γεννηθεί. Έτσι ο κόσμος φτιάχτηκε όπως έπρεπε.

 

  1. Το Θεατροδρόμιο ετοιμάζει στο Ναύπλιο ένα φεστιβάλ αφήγησης, ποιο είναι το πρόγραμμα, οι δράσεις και το όραμα σας για αυτό το φεστιβάλ;

Το Θεατροδρόμιο οργανώνει για δεύτερη χρονιά φεστιβάλ αφήγησης.

« Η δύναμη της αφήγησης μέσα από παραμύθια και βιογραφικές ιστορίες»
Το φεστιβάλ περιλαμβάνει δράσεις-παρουσιάσεις- παραστάσεις-δραματοποιήσεις-εισηγήσεις-σεμινάρια-βιωματικά εργαστήρια ειδικών της αφήγησης – ακαδημαϊκών που έχουν σχέση με τη λαογραφία, το παραμύθι- βιωματικές ιστορίες ανθρώπων του τόπου μας- εργαστήρια γραφής-μουσικές βραδιές- δραματοθεραπευτικές συνεδρίες.
Στις 24,25,26 Φεβρουαρίου 2018,  ομάδες όλων των ηλικιών από  θα παρουσιάσουν στο Τριανόν ένα δραματοποιημένο λαϊκό παραμύθι.

Στόχος μας είναι να εμψυχώνουμε δράσεις, όπου αυτόνομες ομάδες παρουσιάζουν τις δημιουργίες τους.

 

 

 

Συστημική αναπαράσταση ενα θεραπευτικό τελετουργικό

Η συστημική αναπαράσταση είναι ένα θεραπευτικό τελετουργικό που ανήκε στην αφρικανική παράδοση και ένας δυτικός ιεραπόστολος ο Μπερτ Χέλλινγκερ το έφερε στη Δύση και σήμερα έχει διαδοθεί σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο.

Είναι μια θεραπευτική ολιστική εμπειρία που ενώνει το πνεύμα το σώμα και την ψυχή μέσα απο την κινητήρια δύναμη της συλλογικής συνείδησης με οδηγό την αγάπη . Η ψυχοθεραπεύτρια κ. Τζέσικα Μαργαρίτη ( Εντεχνη δράση  Ακάμαντος 30 Θησείο ) θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε την θεραπευτική αξία της συστημικής αναπαράστασης.συστημικη αναπαρασταση4

Τι ορίζετε ως σύστημα, τι είναι η συστημική αναπαράσταση;

Η ‘ψυχοθεραπευτική’ αυτή μέθοδος του Bert Hellinger βασίζεται στη θεωρία πως όλα όσα βρίσκονται στους εκδηλωμένους κόσμους ανήκουν σε ένα σύστημα, το οποίο, για να λειτουργεί ομαλά, απαιτεί συγκεκριμένη τάξη. Συστήματα υπάρχουν πολλά, ακόμα και ο ίδιος ο άνθρωπος είναι ένα τέλειο φυσικό, ψυχολογικό και πνευματικό σύστημα. Για να λειτουργήσει σαν “όλον” χρειάζεται να υπάρχει ισορροπία σε όλα του τα επίπεδα.

Κάθε όψη της ζωής ανήκει σε ένα σύστημα και τα ίδια τα συστήματα ανήκουν στη συνέχεια σε μεγαλύτερα συστήματα.

Ένα  φυσικό σύστημα είναι η οικογένειά μας, το περιβάλλον εργασίας , μια επιχείρηση, όπως και μια χώρα. Όταν κάτι αλλάξει σε ένα από αυτά τα συστήματα (πχ. Κάποιο μέλος παραγκωνίζεται από την οικογένειά του) τότε επέρχεται ανισορροπία στο σύστημα.

Μερικά από τα θέματα που επηρεάζονται άμεσα και στα οποία μπορεί να βρεθούν λύσεις σε πολλά προβλήματα είναι το προσωπικό, ψυχολογικό, οικονομικό, σχέσεων, υγείας, ανάπτυξης. Η λύση είναι να εντοπιστεί το σημείο (ή τα σημεία), όπου το σύστημα πάσχει, ώστε να επανέλθει στην απαιτούμενη τάξη μέσα από συνειδητοποίηση και την αποδοχή. Η συμφιλίωση με μια μια κοινή μοίρα, με ακεραιότητα και σεβασμό στην ελευθερία όλων.

Ο Hellinger, στην εργασία του με τις οικογενειακές αναπαραστάσεις, περιέγραψε τις θεμελιώδεις αρχές που διέπουν κάθε οικογενειακό σύστημα. Τις αρχές αυτές που ασυνείδητα καθορίζουν κάθε οικογενειακό σύστημα, και κάθε φορά που δεν τηρούνται προκύπτουν οικογενειακές επιπτώσεις για όλους, τις ονόμασε Τάξεις της Αγάπης. Επειδή οι Τάξεις της Αγάπης είναι καθολικές (δηλαδή υπάρχουν είτε το θέλουμε είτε όχι σε κάθε οικογενειακό σύστημα), μη φανερές στο θυμικό μέρος τους εγκεφάλου (λογική) και επηρεάζουν καταλυτικά την ζωή μας, χρειάζεται να αποκτήσουμε πρόσβαση σε αυτές για να επέλθει η ισορροπία.

Η πρώτη θεμελιώδης αρχή είναι ότι όλα τα μέλη του οικογενειακού συστήματος έχουν ίσο δικαίωμα να ανήκουν σε αυτό. Αν κάποιος παραγκωνιστεί, αποκλειστεί, ή ξεχαστεί έξω από το οικογενειακό σύστημα όλα τα μέλη επηρεάζονται με αρνητικό τρόπο. Για παράδειγμα, αν κάποιος έχει μια ασθένεια σωματική η ψυχολογική, προβλήματα στις σχέσεις ή στην εργασία έχει υποστεί υποτίμηση, λεκτική κακοποίηση, απαξίωση λόγω της σεξουαλικής του ταυτότητας (ομοφυλόφιλος) ή έχει εξάρτηση από ουσίες, κάποιος άλλος  θα νιώθει περιθωριοποιημένος και  ασυνείδητα αυτός  έχει κληθεί να επαναλάβει το πεπρωμένο του αποκλεισμένου προγόνου του.

Εδώ είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι στο οικογενειακό σύστημα ανήκουν: Ο εαυτός μας, τα αδέρφια μας, οι γονείς μας, τα αδέρφια των γονιών μας, οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας ακόμα και οι γονείς τους. Επίσης τα παιδιά που δεν έχουν γεννηθεί (παιδιά από εκτρώσεις, προχωρημένες αποβολές, όσα γεννήθηκαν και πέθαναν), τα δίδυμα παιδιά, τα παιδιά που έχουν προκύψει από προηγούμενες σχέσεις, οι πρώην σύντροφοι (τόσο οι δικοί μας όσο και εκείνοι του άντρα/γυναίκας μας). Επίσης συνδεόμαστε με αόρατους δεσμούς με θύματα και δράστες.

Η δεύτερη θεμελιώδης αρχή είναι ότι όλα τα μέλη είναι ισότιμα αλλά ταυτόχρονα υπάρχει ιεραρχία. Δηλαδή οι γονείς προηγούνται από τα παιδιά, το πρώτο παιδί προηγείται από το δεύτερο, το δεύτερο από το τρίτο και ούτω καθ’ εξής. Είναι σημαντικό εδώ να γνωρίζουμε πού ακριβώς είναι η θέση μας (πχ. «Νομίζω» ότι είμαι το πρώτο παιδί της οικογένειας αλλά είμαι στην πραγματικότητα το δεύτερο παιδί, αφού το αδερφάκι μου γεννήθηκε νεκρό).

Η τρίτη θεμελιώδης αρχή είναι η ισορροπία ανάμεσα στο «δούναι και λαβείν». Χρειάζεται στις σχέσεις να δίνω όσο παίρνω, και αντίστροφα. Η μόνη εξαίρεση είναι στη σχέση γονιών – παιδιών όπου εκεί οι γονείς δίνουν και τα παιδιά παίρνουν. Όταν τα παιδιά νιώθουν υπόχρεα στους γονείς τους και προσπαθούν, με διάφορους τρόπους, να ανταποδώσουν, η αρχή αυτή διαταράσσεται. Ο μόνος, ενδεχομένως, τρόπος να ανταποδώσουν θα ήταν να «περάσουν» ότι πήραν από τους δικούς τους γονείς στα παιδιά που θα αποκτήσουν.

 

Μπορούμε να αναζητήσουμε τις ρίζες της θεραπευτικής αυτής τεχνικής σε αρχαίες προγονικές παραδόσεις;

Η ελληνική μυθολογία έχει μια μεγάλη σύνδεση με την συστημική- φαινομενολογική προσέγγιση. Μέσα από αναπαραστάσεις μύθων και αρχετύπων βλέπουμε τις κρυμμένες τάξεις τις ανθρώπινης ύπαρξης. Αποκρυπτογραφούν τη συλλογική ψυχή και φέρνουν στο φως συστημικές λύσεις για όλους. Αυτό που προηγουμένως εμφανιζόταν ως αναπόφευκτο πεπρωμένο, όπως συχνά στις αρχαίες τραγωδίες , μπορεί να απελευθερωθεί από την κατάρα της επανάληψης που ορίζει η εμπλοκή και να μετατραπεί σε κάτι καλό. Αυτό βασίζεται σε μια σύγκρουση δύο συνειδήσεων. Η προσωπική συνείδηση που ωθεί τον ήρωα να κάνει αυτό που θεωρεί σωστό και νιώθει δικαιωμένος, αγαθός. Τη συστημική συνείδηση που επιδρά πέρα από την αντίληψη του και τον ωθεί να εκδικηθεί ή δικαιώσει και να εξιλεώσει τους προγόνους του θυσιάζοντας τη ζωή του. Και μια τρίτη, τη συνείδηση που μας οδηγεί στο μεγάλου Όλον. Η τρίτη αυτή συνείδηση χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια, ίσως και μια πνευματική προσπάθεια. Μας τραβάει από τις επιταγές της οικογένειας, της θρησκείας, του πολιτισμού, της προσωπικής μας ταυτότητας .

 

 

Τι είναι η οικογενειακή αναπαράσταση και πως γίνεται;

Με τη βοήθεια των συστημικών αναπαραστάσεων (Β. Hellinger, 1990) μπορούμε να «αναπαράγουμε» οικογενειακά συστήματα των οποίων τα μέλη δεν είναι παρόντα. Μέλη της ομάδας εκπροσωπούν τα μέλη της οικογένειας. Η διάταξη των «εκπροσώπων» στο χώρο μας δίνει πληροφορίες για τη σχέση των μελών του συστήματος. Τα συναισθήματα των εκπροσώπων αποτελούν ενδείξεις για το κλίμα και τις τυχόν εμπλοκές που επικρατούν. Σε μια συστημική αναπαράσταση συνδεόμαστε με δυνάμεις που ξεπερνούν τις ατομικές μας δυνατότητες και τη λογική μας.  Αυτή η προσέγγιση μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνον μέσα σε κλίμα μέθεξης και βαθιάς περίσκεψης : εδώ ξεδιπλώνονται λόγοι, σκοποί και σχέδια ύπαρξης, δεσμοί μοίρας,  και πληθώρα άλλων κεντρικών θεμάτων. Από όλα αυτά εμφανίζεται ως συνιστώσα μια κρυφή δύναμη απελευθέρωσης από δεσμά του παρελθόντος, μέσω της αποδοχής και της κατάφασης στην Ζωή, ενός μεγάλου Ναι σε ό,τι ήταν, είναι και θα είναι.

 

Η συστημική αναπαράσταση έχει και μια πνευματική- θρησκευτική διάσταση;

Ο Bert Hellinger αρνείται να δεχθεί το χωρισμό της πνευματικότητας από την επιστήμη. Χρησιμοποιεί τη λέξη  ‘’ψυχή’’και γι αυτόν η ψυχή είναι ενσωματωμένη στην εμπειρία. Λέει ότι ο στόχος είναι να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να μάθουν τι αγαπούν και τι χρειάζεται η ψυχή τους αλλά  και η ψυχή του μεγάλου όλου. Ο Bert Hellinger έλεγε αν θέλεις η αγάπη να ανθίσει  πρέπει να κάνεις αυτό που σου ζητά και να μην κάνεις οτιδήποτε τη βλάπτει. Η Αγάπη ακολουθεί της τάξεις της κρυμμένης ψυχής.

Η πνευματικότητα του Bert Hellinger είναι κοντά στη γη, μεστή, παθιασμένη, επιβεβαιωτική της ζωής. Αγκαλιάζει την καθημερινότητα της ζωής του μέσου ανθρώπου , που παλεύει με τον πόνο και το μεγαλείο του. Μας τραβάει μέσα στη ζωή αντί να ψάχνει να μας εξυψώσει πάνω από αυτήν.

 

Στο δυτικό κόσμο σήμερα έχουν εκλείψει τα τελετουργικά, ακόμη και οι κηδείες γίνονται τυποποιημένα, η αποφόρτιση  της θλίψης δεν βιώνεται όπως παλιά, ο σύγχρονος άνθρωπος δεν δίνει χρόνο στον εαυτό του να αισθανθεί. Πιστεύετε ότι το κενό αυτό το καλύπτει σήμερα η ψυχοθεραπεία;

Όλες οι σύγχρονες ψυχοθεραπείες που είναι βιωματικές ενεργοποιούν και το συναίσθημα και τη σκέψη και το σώμα. Λειτουργούν βαθιά στην ψυχή  δίνοντας μας εικόνες και τη δυνατότητα να ξαναγράψουμε την ιστορία μας.

 

Η συστημική αναπαράσταση κινητοποιεί τις θεραπευτικές εσωτερικές δυνάμεις;

 

Οι οικογενειακές αναπαραστάσεις εξελίσσονται σε δυο φάσεις και δημιουργούν δύο διαφορετικές εικόνες: μια της καταστροφικής δυναμικής του συστήματος και μια της λύσης. Η πρώτη φάση παρουσιάζει τις αναμνήσεις και τις εσωτερικές εικόνες του πελάτη και μια άκρως υποκειμενική και προσωπική εικόνα των κρυφών δυναμικών που ενεργούν μέσα στην οικογένεια. Οι αντιδράσεις των εκπροσώπων παρέχουν συμπληρωματικές πληροφορίες σε σχέση με όσα λέει ο πελάτης.

Στη δεύτερη φάση ψάχνουμε για μια εικόνα λύσης της συστημικής ισορροπίας, ώστε να αρχίσει η ροή της αγάπης να επανέρχεται.

Το θεραπευτικό αποτέλεσμα επέρχεται όταν οι πελάτες επιτρέψουν στη νέα εικόνα να δράσει μέσα τους μεταλλάσσοντας σταδιακά την παλιά πραγματικότητα. Οι λύσεις επηρεάζουν ακόμα και άλλα μέλη της οικογένειας και τους υπόλοιπους συμμετέχοντες στην ομάδα.

Οι οικογενειακές αναπαραστάσεις αναπτύσσουν τη δική τους βαθιά φυσική θεραπευτική δύναμη, γιατί επιτυγχάνουν την πρόσβαση σε πληροφορίες μη λεκτικές, σαν σε προοίμιο μιας μυσταγωγίας μετάβασης. Το παλιό, που πρέπει να αφεθεί πίσω και το νέο που ετοιμάζεται να έρθει, συναντιούνται και γίνονται ένα.

Ποιος είναι ο ρόλος του θεραπευτή στη διάρκεια της συστημικής αναπαράστασης;

Είναι συντονιστής στην  αναζήτηση της λύσης για τον άλλον, σαν υπηρεσία και μπορεί να γίνει μόνο με ταπεινοφροσύνη. Δεν είναι  δουλειά του θεραπευτή να δημιουργήσει μια λύση αν δεν εμφανίζεται μόνη της. Αλλά νιώθοντας εμπιστοσύνη στη διαδικασία θα την αφήσει να εμφανιστεί. Υπάρχει κάτι στην ψυχή του ανθρώπου που αναγνωρίζει το αν ο ψυχοθεραπευτής σέβεται τη ζωή και το θάνατο  κι έτσι ανοίγεται στη λύση. Κάθε αναπαράσταση είναι μοναδική και απαιτεί μια μοναδική λύση , η οποία θα ανακαλυφθεί μέσα από μια ευαίσθητη διαλογική διαδικασία με τους συμμετέχοντες.